ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਜੂਨ 2026 ਦਰਮਿਆਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ Real Gross Domestic Product ਵਾਧਾ ਦਰ 7.8% ਰਹੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ 6.9% ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਵਾਧਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾ, ਉੱਚ ਊਰਜਾ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਾਹਰੀ ਦਬਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
7.8% ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ Reserve Bank of India ਦੇ ਲਗਭਗ 7% ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਅਤੇ ਕਈ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਪਿਛਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੀ 8.6% ਵਾਧਾ ਦਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖਪਤ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ services ਖੇਤਰ ਨੇ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਹਾਰਾ ਦਿੱਤਾ।
Services ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਵੱਡਾ ਸਹਾਰਾ
ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ Real Gross Value Added ਵਿੱਚ 8.2% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਹੋਇਆ। Tertiary sector ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ ਲਗਭਗ 10% ਰਹੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ financial, real estate, IT ਅਤੇ professional services ਖੇਤਰ ਨੇ 12.1% ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਾਧਾ ਦਿਖਾਇਆ। Secondary sector ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ 8.6% ਰਹੀ, ਜਦਕਿ primary sector ਨੇ ਲਗਭਗ 2.9% ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ। Agriculture and allied sector ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ 3.6% ਰਹੀ।
ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। Reuters ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਮੁਤਾਬਕ private investment ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨੇ growth ਨੂੰ ਚੌੜਾ ਆਧਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ gross fixed capital formation ਦਾ GDP ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧਿਆ। Manufacturing ਨੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਵਾਧਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚ ਜਾਂ household consumption ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।
ਮਜ਼ਬੂਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਖਤਰੇ ਕਾਇਮ
ਵਾਧਾ ਦਰ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੱਗੇ ਕਈ ਖਤਰੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਲੋੜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲਾਗਤਾਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਊਰਜਾ ਕੀਮਤਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਤਾਂ Reserve Bank ਦੀ interest-rate policy ‘ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸਿਰਜਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਵੱਡੇ capital-intensive ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ automation ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਉਤਨੇ ਹੀ ਨਵੇਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ headline GDP growth ਦੇ ਨਾਲ job creation, household incomes ਅਤੇ manufacturing employment ਵਰਗੇ ਸੂਚਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਫਿਲਹਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਜੂਨ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼, services ਅਤੇ ਖਪਤ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਜੇ ਅਗਲੀਆਂ ਤਿਮਾਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਇਮ ਰਹੀ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ growth 7% ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਤੇਲ, ਮਹਿੰਗਾਈ, ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਮੰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਗਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੇਗੀ।