ਦਿੱਲੀ ਦੇ Satya Niketan ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ PG ਇਮਾਰਤ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਘਟਨਾ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ Delhi University ਦੇ South Campus ਨੇੜੇ ਹੋਈ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ, Delhi Fire Services, NDRF ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਚਾਅ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਮਲਬੇ ਹੇਠ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਚਲਾਈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 27 ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ rescue operation ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਪਡੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਅਤੇ ਫਿਰ ਛੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸੱਤ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਕਈ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਬਚਾਅ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰੀ ਮਲਬੇ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਢਾਂਚੇ ਕਾਰਨ teams ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਅਤੇ ਹੱਥੋਂ ਮਲਬਾ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
PG ਵਜੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਇਮਾਰਤ
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਇਮਾਰਤ boys’ paying-guest accommodation ਵਜੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ basement ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ, repair work ਅਤੇ ਇਮਾਰਤ ਦੀ structural condition ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। collapse ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਬਾਰੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਹੈ।
Delhi Police ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ FIR ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਹੈ। Hariram Gupta ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ Urmila Gupta ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ 14 ਦਿਨਾਂ ਦੀ judicial custody ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ Mahesh Gupta ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੀ police custody ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ; ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਨਿਰਣਾ ਅਦਾਲਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।
High Court inquiry ਅਤੇ PG safety audit
Delhi High Court ਨੇ Municipal Corporation of Delhi ਨੂੰ collapse ਬਾਰੇ highest executive level ‘ਤੇ inquiry ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ MCD ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀਆਂ PG accommodations ਅਤੇ hostels ਦੀ comprehensive inspection ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਸਬੰਧਤ authorities ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ replies ਵੀ ਮੰਗੇ ਗਏ ਹਨ।
ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ MCD ਦੇ ਪੰਜ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ Delhi Lieutenant Governor ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹੋਈ review meeting ਤੋਂ ਬਾਅਦ PG hubs ਵਿੱਚ structural audits ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਕਦਮ building safety, unauthorized construction ਅਤੇ student accommodation regulation ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਨ।
Supreme Court ਨੇ ਵੀ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆ
Supreme Court ਨੇ Satya Niketan collapse ਨਾਲ ਉੱਠੇ building-safety ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ broader ਪੱਧਰ ‘ਤੇ examine ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ Delhi High Court ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ transfer ਕਰਨ ਦੇ ਸਵਾਲ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। Supreme Court-appointed amicus curiae ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ PGs, private hostels ਅਤੇ ਹੋਰ student accommodation ਲਈ ਸਮੇਂਬੱਧ safety audit ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਲੇ ਅਗਲੀ ਅਦਾਲਤੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਾਲਾ ਕਦਮ ਹੈ, ਕੋਈ ਅੰਤਿਮ ruling ਨਹੀਂ।
ਮੌਜੂਦਾ ਪੁਸ਼ਟੀਸ਼ੁਦਾ ਸਥਿਤੀ
8 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਪੁਸ਼ਟੀਸ਼ੁਦਾ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ, rescue operation ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, criminal investigation ਜਾਰੀ ਹੈ, Hariram Gupta ਅਤੇ Urmila Gupta judicial custody ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ Mahesh Gupta police custody ਵਿੱਚ ਹੈ। Delhi High Court, Delhi administration ਅਤੇ ਹੁਣ Supreme Court ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵੀ building safety ਅਤੇ PG regulation ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਸਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ collapse cause ਜਾਂ criminal liability ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਨਤੀਜੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਕੇ ਤੱਥ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।