ਯਮਨ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ 14 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਤਾਇਜ਼ ਦੋਵੇਂ ਮੋਰਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਵੀਂ ਤਬਦੀਲੀ ਆਈ ਹੈ। ਹੂਤੀ ਬਲਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰੇਟਰ ਹਨੀਸ਼ ਅਤੇ ਲੇਸਰ ਹਨੀਸ਼ ਟਾਪੂ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਏ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਤਾਇਜ਼ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੋਰਚੇ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗੈਲ ਬਨੀ ਉਮਰ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। Associated Press ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਹੂਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਹਨੀਸ਼ ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ ਹੂਤੀ ਕਬਜ਼ੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੂਤੀਆਂ ਦਾ ਕਾਬੂ ਹੋਰ ਫੈਲਿਆ ਹੈ। ਤਾਇਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਖ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਦਮੀ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਅੰਤਿਮ ਇਲਾਕਾਈ ਕਬਜ਼ੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੋਰਚੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਜੰਗੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੂਤੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਕਾਰਨ ਸਵੇਰੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਮੁੱਖ ਤੱਥ
- ਹੂਤੀਆਂ ਨੇ ਗ੍ਰੇਟਰ ਅਤੇ ਲੇਸਰ ਹਨੀਸ਼ ਟਾਪੂ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲਏ।
- ਸਰਕਾਰੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਤਾਇਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੋਰਚੇ ਮੁੜ ਲੈਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ।
- ਸਾਊਦੀ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ 14 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਜਾਰੀ ਹੋਈਆਂ।
- ਜੰਗੀ ਇਲਾਕਾਈ ਅਤੇ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਕਈ ਅੰਕੜੇ ਹਾਲੇ ਅਪੁਸ਼ਟ ਹਨ।
ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਬਦਲਿਆ
ਗ੍ਰੇਟਰ ਅਤੇ ਲੇਸਰ ਹਨੀਸ਼ ਟਾਪੂ ਬਾਬ ਅਲ-ਮੰਦਬ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੂਤੀ ਕਬਜ਼ਾ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਏਸ਼ੀਆ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿਚਕਾਰ ਤੇਲ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਕਾਬੂ ਸਿਰਫ਼ ਸਥਾਨਕ ਜੰਗੀ ਨਕਸ਼ੇ ਦਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਖ ਤਾਇਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਹਮਲੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। Arab News ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਯਮਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ Saba ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਤਾਇਜ਼ ਦੇ Jardad ਇਲਾਕੇ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗੈਲ ਬਨੀ ਉਮਰ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ Dhubab, Al-Wazaiya ਅਤੇ Haifan ਸਮੇਤ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹੂਤੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ।
Jabal Habshi ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ Afira ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਕ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਹੂਤੀ ਲੜਾਕਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਫੌਜੀ ਸਰੋਤ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਖ Marib, Jouf, Al-Bayda ਅਤੇ Al-Dhalea ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਸਥਿਤੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੂਬੇ ਦਾ ਕਾਬੂ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲਣਗੀਆਂ।
— Rashad Al-Alimi, ਯਮਨ ਦੀ Presidential Leadership Council ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ, ਸਰਕਾਰੀ ਬਿਆਨ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ।
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਖ਼ਤਰਾ
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ Civil Defense ਨੇ 14 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਸਵੇਰ Khamis Mushait, Abha, Jazan ਅਤੇ Najran ਲਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰਾ ਲੰਘ ਜਾਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਯਮਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਮੁੜ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖ਼ਤਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ ਹੈ। ਹੂਤੀ ਪੱਖ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵੱਲ ਮਿਸਾਈਲ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੁਰੰਤ ਅਸਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯਮਨ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 3 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਤਾਇਜ਼, ਹੋਦੈਦਾ ਅਤੇ ਮਾਰੀਬ ਵਿੱਚ 150 ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਹਾਲਾਤ ਕਾਰਨ ਹਰ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤਸਦੀਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਹਨੀਸ਼ ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਤੱਟੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੰਮੀ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਲਾਗਤ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਆਵਾਜਾਈ ਉੱਤੇ ਕਿੰਨਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਪੱਕਾ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰਕ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣਾ ਜਲਦੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ
14 ਅਤੇ 15 ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੌਰਾਨ ਗ੍ਰੇਟਰ ਅਤੇ ਲੇਸਰ ਹਨੀਸ਼ ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ, ਤਾਇਜ਼ ਦੇ Jardad ਅਤੇ ਗੈਲ ਬਨੀ ਉਮਰ ਮੋਰਚਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਦੱਖਣ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੇਗੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਇਲਾਕਾਈ ਅਤੇ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
