IBM ਦੇ ਨਵੇਂ ਗਲੋਬਲ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕੰਮਕਾਜ ਵਿੱਚ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧਣ ਨਾਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਟੂਲ ਚਲਾਉਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ AI ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਰਣਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ 1,500 Chief Human Resources Officers (CHROs) ਅਤੇ 8,800 ਪੂਰਨ-ਕਾਲਿਕ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਰਿਪੋਰਟ 21 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸਰਵੇਖਣ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਜੂਨ 2026 ਦਰਮਿਆਨ 21 ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ 23 ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ HR ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ 28 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਖ ਤੱਥ
- 71% CHROs ਨੇ AI ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਤਸਦੀਕ ਜਾਂ override ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹੁਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ।
- 60% ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਕਿ AI ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; critical thinking ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ।
- 46% ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ AI ਰਣਨੀਤੀ ਤੈਅ ਕਰਦਿਆਂ CHRO ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, IBM ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ।
- 43% ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ AI ਨਾਲ ਗਲਤੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਦੋਸ਼ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
AI ਨਾਲ ਕੰਮ ਵਧਿਆ, ਪਰ “ਅਦਿੱਖ ਕੰਮ” ਵੀ
IBM ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ 80% CHROs ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ AI ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ “ਅਦਿੱਖ” ਕੰਮ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ AI ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ, ਗਲਤੀਆਂ ਠੀਕ ਕਰਨੀ, ਸੰਦਰਭ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਅਪਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ। ਇਸੇ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ 42% ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ AI ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਵਧਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਾਧੂ ਕੰਮ ਮੰਨਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸੁਨੇਹਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ AI ਦੇ ਨਾਲ productivity ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤਦ ਹੀ ਟਿਕਾਊ ਹੋਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਮਨੁੱਖ ਲੈਣਗੇ, ਕਿਹੜੇ AI-assisted ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ AI ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। IBM ਮੁਤਾਬਕ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇਹ ਹੱਦਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਜੋਖ਼ਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਨਤੀਜੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਚੋੜ: AI ਦੀ ਵਧਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਰਣੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ; IBM ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਾਲੀਪਣ AI ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ, ਜਾਂਚਣ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੁਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਿਆ।
ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ
ਪੂਰੇ IBM ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ 57% CHROs ਅਤੇ 49% ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ critical thinking ਅਤੇ problem framing ਨੂੰ AI ਯੁੱਗ ਦੇ ਅਹਿਮ ਹੁਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ। IBM ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ 71% CHROs ਨੇ AI ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ supervise, validate ਜਾਂ override ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹੁਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ, ਜਦਕਿ ਸਿਰਫ਼ 29% ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ judgment ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ। ਇਹ ਅੰਕ ਵੱਖਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਹਨ, ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ AI-ਸਬੰਧੀ ਹੁਨਰ ਤਰਜੀਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ accountability ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। 41% CHROs ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਕਰਮਚਾਰੀ AI ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਜਾਂ override ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ HR ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀਦਾਰ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰਹਿਣ, ਉੱਥੇ 76% ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ AI ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ; ਜਿੱਥੇ HR ਸਿਰਫ਼ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ, ਇਹ ਅੰਕ 43% ਸੀ।
ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਅਗਲਾ ਸਵਾਲ: AI ਕੌਣ ਚਲਾਏਗਾ, ਕੌਣ ਜਾਂਚੇਗਾ?
ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ AI ਹਰ ਕੰਮਕਾਜੀ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ ਘਟਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਰਵੇਖਣ-ਆਧਾਰਿਤ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਜੋ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ HR ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਇਸ ਦਾ ਅਮਲੀ ਸਵਾਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ: ਜੇ AI ਹੋਰ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ accountability, review ਅਤੇ human override ਲਈ ਸਪਸ਼ਟ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਣੇ ਪੈਣਗੇ।
IBM ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ HR ਵਿੱਚ AI ਦੀ ਆਪਣੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਹਾਲੇ ਸੀਮਿਤ ਹੈ—72% ਸੰਸਥਾਵਾਂ HR ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ AI ਦੀ ਘੱਟ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਅਗਲਾ ਮਾਪਦੰਡ ਸਿਰਫ਼ ਹੋਰ AI ਲਗਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।