UAPA Terror Designation: ਤਹਿਤ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 23 ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਅਧਾਰਿਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਐਲਾਨਿਆ; ਪੂਰਾ ਵੇਰਵਾ ਅਤੇ ਅਸਰ ਜਾਣੋ।
4 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ (MHA) ਨੇ ਇੱਕ ਗਜ਼ਟ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ 23 ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਅਧਾਰਿਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ Unlawful Activities (Prevention) Act ਯਾਨੀ UAPA ਤਹਿਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ।
UAPA Terror Designation ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ (JeM) ਅਤੇ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ (LeT) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ’ਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਭਰਤੀ, ਸਿਖਲਾਈ, ਫੰਡਿੰਗ, ਡਰੋਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰੋਂ ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹੈ।
ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ
| ਵੇਰਵਾ | ਜਾਣਕਾਰੀ |
|---|---|
| ਕੀ ਹੋਇਆ? | ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 23 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ UAPA ਤਹਿਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਐਲਾਨਿਆ |
| ਕਿੱਥੇ? | ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਵਿਅਕਤੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਅਧਾਰਿਤ) |
| ਕਦੋਂ? | 4 ਜੁਲਾਈ 2026 |
| ਕਿਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ? | ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ, NIA, ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ, ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ |
| ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਅਸਰ | ਕੁੱਲ ਸੂਚੀਬੱਧ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹੁਣ 80, ਸਰਹੱਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ |
| ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ | NIA ਵੱਲੋਂ ਜਾਇਦਾਦ ਜ਼ਬਤ ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ |
ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ
- 23 ਨਵੇਂ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ UAPA ਦੀ ਚੌਥੀ ਸੂਚੀ ’ਚ ਕੁੱਲ ਸੂਚੀਬੱਧ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 80 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
- ਤਿੰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਸਾਥੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
- ਤਿੰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ 2016 ਦੇ ਨਗਰੋਟਾ ਫੌਜੀ ਕੈਂਪ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
- ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ 2018 ਦੇ ਸੁੰਜਵਾਨ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕੀ ਹੋਇਆ?
ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 4 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਸੂਦ ਇਲਿਆਸ ਕਸ਼ਮੀਰੀ, ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਸੱਦਿਕ, ਮੁਫ਼ਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਅਸਗ਼ਰ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਅਬਦੁਲ ਸ਼ਕੂਰ ਵਰਗੇ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਫ਼ਿਰਦੌਸ ਅਹਿਮਦ ਭੱਟ, ਬਿਲਾਲ ਅਹਿਮਦ ਮੀਰ ਅਤੇ ਰਾਣਾ ਇਫ਼ਤਿਖ਼ਾਰ ਵਰਗੇ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਾਂ ਵੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਭਰਤੀ, ਸਿਖਲਾਈ, ਹਥਿਆਰ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਘੁਸਪੈਠ ਵਰਗੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ ਹਨ। UAPA 1967 ਤਹਿਤ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਐਲਾਨਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਆਧਾਰ ਮਿਲੇ।
ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਿਉਂ ਅਹਿਮ ਹੈ?
UAPA 1967 ਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਐਲਾਨਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਜੋੜੀ ਗਈ ਸੀ; ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਐਲਾਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ (NIA) ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਰੋਕਣ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੱਤਵਾਦ-ਵਿਰੋਧੀ ਨੀਤੀ “PRAHAAR” ਤਹਿਤ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਕਦਮਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਸਾਲ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਇਸਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ?
ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਕਈ ਸੂਚੀਬੱਧ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ’ਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਥਿਆਰ ਭੇਜਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹਨ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰਲੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਐਨਕ੍ਰਿਪਟਿਡ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ’ਤੇ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ ਸਰਹੱਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ’ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। NRI ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਅਹਿਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਅਧਾਰਿਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।
ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
- NIA ਸੂਚੀਬੱਧ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਖਾਤਿਆਂ ’ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗੀ।
- ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਥਿਤ ਹੋਰ ਸ਼ੱਕੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਭਾਰਤ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਅਧਾਰਿਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੂਟਨੀਤਕ ਦਬਾਅ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ।
ਪਿੱਛੋਕੜ ਕੀ ਹੈ?
2019 ਦੀ ਸੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ 80 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ UAPA ਤਹਿਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਐਲਾਨ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰਲੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਧਿਕਾਰਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਪਾਠਕ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ’ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਅਦਾਲਤੀ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਿਸ਼ੇ ’ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਅਧਿਕਾਰਕ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
UAPA Terror Designation ਕੀ ਹੈ?
ਇਹ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ 23 ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਅਧਾਰਿਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ Unlawful Activities (Prevention) Act ਤਹਿਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਐਲਾਨਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹਨ?
UAPA ਦੀ ਚੌਥੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਕੁੱਲ 80 ਵਿਅਕਤੀ ਸੂਚੀਬੱਧ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਨ।
ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੋਣ ਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
NIA ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਰੋਕ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹਥਿਆਰ ਵਿਕਰੀ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
UAPA Terror Designation ਦਾ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੱਤਵਾਦ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜ਼ੀਰੋ-ਟਾਲਰੈਂਸ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। PunjabiTime ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹਰ ਅਪਡੇਟ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੇਗਾ।