Microsoft ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ Bill Gates ਨੇ Artificial Intelligence ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਅਸਰਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਨਵਾਂ ਲੇਖ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਲਈ ਹੁਣੇ ਤੋਂ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। Gates ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ AI ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਿੱਛੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਇਹ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Gates ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨੂੰ “Human Reserved” ਰੱਖਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਉਹ ਕੰਮ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਣ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਹਮਦਰਦੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਬੰਧ ਅਤੇ ਭਰੋਸਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। Healthcare ਅਤੇ education ਵਰਗੇ ਖੇਤਰ ਇਸ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।
AI ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਬਾਰੇ Gates ਦੀ ਚਿੰਤਾ
Gates ਮੁਤਾਬਕ AI ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਦਫ਼ਤਰੀ ਜਾਂ white-collar ਕੰਮਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। Robotics ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਤਰੱਕੀ ਨਾਲ ਨਿਰਮਾਣ, ਹੋਟਲ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਹੋਰ physical jobs ਵੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ ਵਧਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ retraining, social safety nets ਅਤੇ tax policy ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ AI tokens ਜਾਂ robots ਉੱਤੇ ਕਰ ਲਗਾਉਣ ਵਰਗੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ automation ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ, ਸਰਕਾਰੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। Gates ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ; ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਰਚਾ ਲਈ ਰੱਖੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹਨ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ-ਚੀਨ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਗੱਲ
Reuters ਮੁਤਾਬਕ Gates ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ Xi Jinping ਨਾਲ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ AI ਦੇ ਉੱਚ-ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਮਾਡਲਾਂ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਜਾਂ ਸਾਈਬਰ ਜੋਖਮਾਂ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। Gates ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ AI safety ਲਈ ਕੁਝ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਵੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ AI ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ molecule design, cyberattacks ਅਤੇ ਹੋਰ high-risk capabilities ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਮੌਜੂਦਾ ਗਲੋਬਲ ਸੰਧੀ ਜਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ Gates ਵੱਲੋਂ ਸੁਝਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਨੀਤੀ ਦਿਸ਼ਾ ਹੈ।
AI ਦੇ ਫ਼ਾਇਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ
Gates ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ AI ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ਤਰੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ healthcare, agriculture, science ਅਤੇ education ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਦਲੀਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਿਯਮ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਿਆਰੀ ਵੀ ਉਸੇ ਗਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਚਰਚਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ Gates ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੀਤੀ ਸੁਝਾਅ ਹਨ, ਕੋਈ ਲਾਗੂ ਸਰਕਾਰੀ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ। “Human Reserved” jobs, AI ਜਾਂ robot tax ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸੰਸਥਾ ਵਰਗੇ ਵਿਚਾਰ ਅਜੇ ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਬਹਿਸ ਦੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਹਨ।