ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਤਿਬਤ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹਿਮਾਲਈ ਸਰਹੱਦ ਵਿੱਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਢਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਏ ਭਿਆਨਕ ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅੱਪਡੇਟ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਤਿਬਤ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਪਤਾ ਜਾਂ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ। ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕੈਲਾਸ਼ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਹੈ।
Reuters ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ 359 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਤਿਬਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ 558 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। Associated Press ਨੇ ਵੀ 27 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਚਾਅ ਕਾਰਵਾਈ, ਟੁੱਟੀਆਂ ਸੰਚਾਰ ਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂਚ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਅੰਤਿਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
288 ਭਾਰਤੀ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ 288 ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਜੇ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਲਾਸ਼ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ Trishuli-1 ਹਾਈਡ੍ਰੋਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਭਾਰਤੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 21 ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲਗਭਗ 200 ਭਾਰਤੀ ਤਿਬਤ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਹਾਇਤਾ ਮੰਗੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੇਪਾਲੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਕਈ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ ਸਰਗਰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਸੜਕ ਸੰਪਰਕ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਢਹਿਣ ਨਾਲ ਆਈ ਮਲਬੇ ਦੀ ਲਹਿਰ
Reuters ਅਤੇ Associated Press ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤਿਬਤ ਵੱਲ ਇੱਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਢਹਿ ਕੇ ਬਰਫ਼, ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰ ਵਜੋਂ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਰਿਆਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਭਾਰੀ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮਲਬਾ ਵਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਰਹੱਦੀ ਕਸਬਿਆਂ, ਸੜਕਾਂ, ਪੁਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਭੂਕੰਪੀ ਸੰਕੇਤ ਭੂਚਾਲ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ-ਮਲਬਾ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ।
ਖੋਜ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਹਾਲੇ ਜਾਰੀ
ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਟੀਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ, ਜ਼ਖ਼ਮੀਆਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਾਜ਼ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਭੇਜਣ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਤਿਬਤ ਵੱਲ ਵੀ ਵੱਡੀ ਬਚਾਅ ਕਾਰਵਾਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਟੁੱਟੀਆਂ ਸੜਕਾਂ, ਪੁਲਾਂ, ਭਾਰੀ ਮਲਬੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੂਸਖਲਨਾਂ ਦੇ ਖਤਰੇ ਕਾਰਨ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।
ਅੰਕੜੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਲਾਪਤਾ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਾਰੇ ਅਗਲੀਆਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੱਪਡੇਟਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ, ਫਸੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੱਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਹੈ।