ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਧੇ ਫੌਜੀ ਹਮਲੇ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡੰਘੀ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਦੇ ਲਾਰਕ ਟਾਪੂ ’ਤੇ ਰਾਕੇਟ ਲਾਂਚਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਰਾਨ ਨੇ ਜਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਵੱਲ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਦਾਗਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਾਜ਼ਾ ਟਕਰਾਅ ਨੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਭੜਕਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸਦੀ ਕਾਰਵਾਈ “ਸੀਮਿਤ ਅਤੇ ਸਟੀਕ” ਸੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਖ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਿਵੋਲੂਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਈਨਾਂ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕੇਟ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡੰਘੀ ਵੱਲ ਦਾਗਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਤਰਾ ਦੱਸਿਆ।
ਲਾਰਕ ਟਾਪੂ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨੀ ਜਵਾਬ
ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਲਾਰਕ ਟਾਪੂ ’ਤੇ ਦੋ ਇਰਾਨੀ ਲਾਂਚਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਨੇ ਜਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਵੱਲ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ। ਜਾਰਡਨ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਠ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੈਨਿਕ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਟੁੱਟੀ
ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਰਾਨ ’ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਵਧਾਇਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡੰਘੀ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਮੁੱਖ ਰਣਨੀਤਿਕ ਕੇਂਦਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਰਾਨੀ ਪੱਖ ਨੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਸ ’ਤੇ ਮੁੜ ਹਮਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਗਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਟਰੰਪ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਇਰਾਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੂਰੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਜੰਗ ਵੱਲ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡੰਘੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖ਼ਤਰੇ ਜਾਂ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਦਾ ਅਸਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ’ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਣਾਅ ਦੇ ਨਾਲ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਇਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਸੂਦ ਪੇਜ਼ੇਸ਼ਕਿਆਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਮਰੀਕਾ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਮਝੌਤੇ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਰਾਨ ਵੀ ਉਸ ਰਸਤੇ ’ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਅਗਲਾ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਤੇਹਰਾਨ ਨਵੀਂ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੀਮਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਰਸਤਾ ਲੱਭਦੇ ਹਨ।