ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੋਲੋਦੀਮੀਰ ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸ ਨਾਲ ਜੰਗ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਮਧਸਥਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਮੌਕਾ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ 2027 ਦੀ ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਯੂਕਰੇਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਪੰਨੇ ਦਾ ਵਿਚਾਰ-ਪੱਤਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਸਕੋ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਲੇ ਕੋਈ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਗਬੰਦੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਵਿਚਾਰ ਪੂਰਬੀ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਡੋਨਬਾਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ “ਫ੍ਰੀ ਇਕਾਨਾਮਿਕ ਜ਼ੋਨ” ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਖ ਵੱਲੋਂ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਜ਼ੋਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤੀਜੇ ਪੱਖ ਰਾਹੀਂ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਵੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਅਜੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਮਤਭੇਦ ਕਾਇਮ
ਯੂਕਰੇਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡੋਨਬਾਸ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਦਾਅਵੇ ਜਾਰੀ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ਆਪਣੀ ਭੂਮੀਅਕ ਅਖੰਡਤਾ ਅਤੇ ਸੰਪ੍ਰਭੁਤਾ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਧਾਂਤ ਵਜੋਂ ਰੱਖਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਮਾਡਲਾਂ ’ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਸਮਝਣਾ ਇਸ ਵੇਲੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
24 ਅਗਸਤ ਨੂੰ “ਕੋਅਲਿਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਦ ਵਿਲਿੰਗ” ਦੇ ਸਹਿ-ਅਧਿਆਕਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੂਕਰੇਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪੂਰੀ, ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਸ਼ਰਤ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਦੁਹਰਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਲੜਾਈ ਰੋਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਯੂਕਰੇਨ ਲਈ ਵੱਡੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੋਰਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
2027 ਦੀ ਗਰਮੀ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ
ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਮੁਤਾਬਕ ਦਸੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ G20 ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2027 ਦੀ ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕੂਟਨੀਤੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਪੜਾਅ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2028 ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਹੈ, ਕੋਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਅੰਤਿਮ ਮਿਆਦ ਨਹੀਂ।
ਯੂਕਰੇਨ ਨੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅਮਰੀਕੀ ਵਾਰਤਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਖਤਮ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਇੱਕ-ਪੰਨਾ ਵਿਚਾਰ-ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ NATO ਦੀ ਸੰਭਾਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਨੇ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਰੂਸ ਨੇ ਨਵੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ “ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤਾਂ” ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਗਲਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਮਾਸਕੋ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਕਿਸੇ ਸਾਂਝੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਢਾਂਚੇ ’ਤੇ ਗੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।