ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਥੋਕ ਕੀਮਤ ਸੂਚਕ ਅੰਕ (WPI) ਅਧਾਰਿਤ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਕੇ 9.92 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। 14 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰ 9.78 ਫੀਸਦੀ ਸੀ। Office of Economic Adviser ਯਾਨੀ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦਫ਼ਤਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਨਵੀਂ WPI ਲੜੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਇਹ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। Reuters ਦੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ 9.89 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਰ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਪਰ ਇੰਧਨ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਵਾਧੇ ਨੇ ਕੁੱਲ ਦਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਉੱਪਰ ਧੱਕਿਆ।
ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਖਾਸ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ WPI ਫੈਕਟਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਅਤੇ ਥੋਕ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਦਬਾਅ ਲੰਮਾ ਚੱਲੇ ਤਾਂ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਧੀ ਲਾਗਤ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਦਯੋਗ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੰਧਨ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।
ਮੁੱਖ ਤੱਥ
- ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ WPI ਮਹਿੰਗਾਈ 9.92 ਫੀਸਦੀ ਰਹੀ।
- ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰ 9.78 ਫੀਸਦੀ ਸੀ।
- ਇੰਧਨ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਮਹਿੰਗਾਈ 22.93 ਫੀਸਦੀ ਹੋਈ।
- ਥੋਕ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਮਹਿੰਗਾਈ 7.05 ਫੀਸਦੀ ਰਹੀ।
ਕਿਹੜੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਦਰ ਵਧਾਈ
ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਇੰਧਨ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮਹਿੰਗਾਈ 22.93 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਦਕਿ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਇਹ 20.05 ਫੀਸਦੀ ਸੀ। ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਥੋਕ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਆਵਾਜਾਈ, ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਥੋਕ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਮਹਿੰਗਾਈ 7.05 ਫੀਸਦੀ ਰਹੀ, ਜੋ ਜੁਲਾਈ ਦੇ 6.65 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਿਰਮਿਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ 8.37 ਫੀਸਦੀ ਰਹੀ, ਜਦਕਿ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਇਹ 8.29 ਫੀਸਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਤਸਵੀਰ ਇਹ ਬਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਾਧਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਇਕ ਸਮੂਹ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤੀ ਦਬਾਅ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਖਣਿਜ ਤੇਲ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਥੋਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
— ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਰ।
ਨਵੀਂ ਲੜੀ ਲਈ ਆਧਾਰ ਸਾਲ 2022-23 ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਉਸੇ ਅਧਾਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਲੜੀ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਗਸਤ ਲਈ WPI ਸੂਚਕ 110.8 ਰਿਹਾ, ਜਦਕਿ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਇਹ 110.0 ਸੀ।
ਇਸ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਖਪਤਕਾਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। WPI ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਥੋਕ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਖਪਤਕਾਰ ਕੀਮਤ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ਘਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਧ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਦੋਵੇਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਇੰਧਨ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇ।
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਖਪਤਕਾਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮਾਪਦੰਡ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਥੋਕ ਕੀਮਤਾਂ ਉਤਪਾਦਕ ਲਾਗਤਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇੰਧਨ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਘਟਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਧੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਖੁਦ ਝੱਲਦੇ ਹਨ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ
ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੀ WPI ਰਿਪੋਰਟ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹ ਦੱਸੇਗੀ ਕਿ 9.92 ਫੀਸਦੀ ਵਾਲਾ ਅਗਸਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਅਸਥਾਈ ਸੀ ਜਾਂ ਕੀਮਤੀ ਦਬਾਅ ਹੋਰ ਫੈਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਪਤਕਾਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਇੰਧਨ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣਗੇ ਕਿ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਕਿੰਨਾ ਟਿਕਾਊ ਹੈ।