ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਨੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਉੱਚੀ ਰਹਿਣ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਆਪਣੀ ਮੁੱਖ ਨੀਤੀਗਤ ਵਿਆਜ ਦਰ 0.25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅੰਕ ਵਧਾ ਕੇ 3.75% ਤੋਂ 4.00% ਦੀ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 16 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਦਰ-ਵਾਧਾ ਕਾਰਵਾਈ ਹੈ ਅਤੇ 17 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਲਾਗੂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
Federal Open Market Committee (FOMC) ਨੇ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ 12-0 ਨਾਲ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਆਰਥਿਕ ਸਰਗਰਮੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵਾਧਾ workforce ਨਾਲ ਕਦਮ ਮਿਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਹਾਲੇ ਵੀ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਤੱਥ
- ਫੈਡ ਨੇ federal funds rate ਦੀ ਟਾਰਗੇਟ ਰੇਂਜ 3.75%-4.00% ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
- FOMC ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ 12-0 ਨਾਲ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
- ਇਹ 2023 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਆਜ ਦਰ ਵਾਧਾ ਕਾਰਵਾਈ ਹੈ।
- ਫੈਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਹਾਲੇ ਉੱਚੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਦਾ ਮਕਸਦ 2% ਟੀਚੇ ਵੱਲ ਸਮੇਂ-ਸਿਰ ਵਾਪਸੀ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਫੈਡ ਨੇ ਦਰ ਕਿਉਂ ਵਧਾਈ
Federal Reserve ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ FOMC ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਖ਼ਰਚ ਲਚਕੀਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਾਧਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਉੱਚੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਫੈਡ ਦਾ ਮੁੱਖ ਤਰਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਲੇ “elevated” ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਦਰ ਵਧਾਉਣ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ 2% ਟੀਚੇ ਵੱਲ ਵਾਪਸੀ ਹੋਰ ਸਮੇਂ-ਸਿਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। 17 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ reserve balances ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਵਿਆਜ ਦਰ ਵੀ 3.90% ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿਚੋੜ: ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਦਰ ਵਧਾਉਣ ਨਾਲ ਫੈਡ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਉਹ ਇੰਨਾ ਗੰਭੀਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਹੋਰ ਕੱਸਣੀ ਪਈ।
ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ
Reuters ਦੀ 17 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਫੈਡ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਵਾਲੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ Treasury yields ਉੱਪਰ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਡਾਲਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿਖਾਈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਵਾਧਾ ਵੀ ਦਰਜ ਹੋਇਆ, ਜਦਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਗਲੇ ਦਰ-ਵਾਧੇ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਤੋਲਦੇ ਰਹੇ।
ਵਿਆਜ ਦਰ ਵਧਣ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਵਿੱਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ mortgage, ਕਾਰ ਲੋਨ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਧਾਰੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਦਰ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ federal funds rate ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ।
ਅਗਲਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਦੋਂ
ਫੈਡ ਨੇ ਅਗਲੀ ਦਰ ਲਈ ਪੱਕੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਨਵੀਆਂ ਆਰਥਿਕ projections ਅਤੇ 17 ਸਤੰਬਰ ਦੀਆਂ ਮਾਰਕੀਟ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੋਰ ਕਸਾਵਟ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਗਲੇ FOMC ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੱਕ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ, ਆਰਥਿਕ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਕੇਂਦਰੀ ਰਹਿਣਗੇ।