ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਸਾਬਕਾ SGPC ਮੈਂਬਰ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚਾਵਲਾ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਵਧੀਕ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਗਿਆਨੀ ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਤੋਂ ਛੇਕਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਐਤਵਾਰ, 20 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।
ਬਾਬੂਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗੜਗੱਜ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਪੰਥਕ ਮਰਯਾਦਾ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਲਿਖਤੀ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਅਧਾਰ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਤ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵਿਆਖਿਆ ਹਾਲੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣੀ ਬਾਕੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਤੱਥ
- ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚਾਵਲਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੰਥ ਤੋਂ ਛੇਕਣ ਦਾ ਐਲਾਨ 20 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
- ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀਆਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮੰਚਾਂ ’ਤੇ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਵੀ ਰੋਕਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਗਿਆਨੀ ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ SGPC ਵੱਲੋਂ ਨਿਲੰਬਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।
- ਚਾਵਲਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਰਜ ਫੌਜਦਾਰੀ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਹੋਇਆ
ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ SGPC ਨੇ ਗਿਆਨੀ ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਨਿਲੰਬਿਤ ਕਰਕੇ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਦਮ ਉਸ ਵੇਲੇ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ’ਤੇ ਚਾਵਲਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਰਜ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। SGPC ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਲਾਇੰਗ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰਤ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਚਾਵਲਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ’ਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ, ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਹਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਧਮਕਾਉਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਹੇਠ FIR ਦਰਜ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਸਾਬਤ ਦੋਸ਼। ਚਾਵਲਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ FIR ਝੂਠੀ, ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਵੀ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਧਾਰਮਿਕ ਫ਼ੈਸਲੇ ਅਤੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਨਿਚੋੜ: ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਇੱਕ ਪੰਥਕ-ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਹੈ; ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਿਸੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਅਦਾਲਤੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।
ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ
ਬਾਬੂਸ਼ਾਹੀ ਮੁਤਾਬਕ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਚਾਵਲਾ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ, ਸਮਾਜਕ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਬੰਧ ਨਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੰਥਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਉਲਟ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਲਿਖਤੀ ਕਾਪੀ ਜਾਂ SGPC ਵੱਲੋਂ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕਦਮਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਉਣੀ ਬਾਕੀ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚਾਵਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਪੁਲਿਸ ਮਾਮਲਾ ਆਪਣੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਅੱਗੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰਹੇਗੀ—ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ/SGPC ਵੱਲੋਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਫੌਜਦਾਰੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅਗਲੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਕਾਰਵਾਈ।