ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ–ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਨ ਆਰੋਗਿਆ ਯੋਜਨਾ (PM-JAY) ਨੇ 23 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਅੱਠ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਏ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ 60 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਸਿਹਤ ਕਵਰ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਇਸੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ।
ਪ੍ਰੈਸ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ ਦੀ 23 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਆਰੋਗਿਆ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ 500 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਜ਼ਿਟ ਦਰਜ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮੌਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਮੁੱਖ ਤੱਥ
- PM-JAY ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 23 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਰਾਂਚੀ, ਝਾਰਖੰਡ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
- ਕੇਂਦਰ ਮੁਤਾਬਕ 60 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਸਿਹਤ ਕਵਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
- ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਆਰੋਗਿਆ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ 500 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਜ਼ਿਟ ਦਰਜ ਹੋਣ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਦਾਅਵਾ ਹੈ।
- ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਯੋਗ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਰੁਕਾਵਟ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।
ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀ ਹੈ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਮੂਲ ਮਕਸਦ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣਾ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ PM-JAY ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿੱਤਪੋਸ਼ਿਤ ਸਿਹਤ ਅਸ਼ੋਰੈਂਸ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਕਵਰ ਯੋਗ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਸਪਤਾਲੀ ਇਲਾਜ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ 60 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ 500 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਰੋਗਿਆ ਮੰਦਰ ਵਿਜ਼ਿਟਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਸਰਕਾਰੀ ਬਿਆਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਣਤੀਆਂ ਕਵਰੇਜ ਅਤੇ ਸੇਵਾ-ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਪੱਧਰ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਜਾਂ ਖਰਚੇ ਦੀ ਬਚਤ ਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ।
ਨਿਚੋੜ: ਅੱਠਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਵੱਡੇ ਕਵਰੇਜ ਅੰਕੜਿਆਂ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ; ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਅਸਲ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਕਵਰੇਜ ਦੇ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਹਸਪਤਾਲੀ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
PM-JAY ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ
ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹਸਪਤਾਲੀ ਕਵਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਆਰੋਗਿਆ ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਜਾਂਚ, ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ 500 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਜ਼ਿਟਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਅਗਲਾ ਧਿਆਨ ਸਿਰਫ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਅਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ, ਕਲੇਮ ਨਿਪਟਾਰਾ, ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਪਹੁੰਚ ਵਰਗੇ ਮਾਪਦੰਡ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਅਹਿਮ ਰਹਿਣਗੇ ਕਿ ਕਵਰੇਜ ਕਿੰਨੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅਸਲ ਸਿਹਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।