Indian Army Uniform ਦੀ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ Army Uniforms 2026 ਤਹਿਤ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਹਟਾਈਆਂ; ਸਿੱਖ ਸੈਨਿਕਾਂ ਲਈ ਛੋਟ ਬਰਕਰਾਰ।
ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਰਦੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਵੀਂ Indian Army Uniform ਨੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ “Army Uniforms 2026” ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਹਿਤ ਬਸਤੀਵਾਦੀ (ਕਲੋਨੀਅਲ) ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ, ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਟਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ 14 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਅਤੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨਵੀਂ ਡ੍ਰੈੱਸ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ ਪੁਸਤਿਕਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੀ ਹੈ?
- ਕੀ ਹੋਇਆ? ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ “Army Uniforms 2026” ਨਾਮ ਦੀ ਨਵੀਂ ਵਰਦੀ ਨੀਤੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ।
- ਕਿੱਥੇ? ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਫ਼ੌਜ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵੱਲੋਂ।
- ਕਦੋਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ? 14 ਜੂਨ 2026।
- ਕਿਸਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ? ਫ਼ੌਜ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਡਜੁਟੈਂਟ ਜਨਰਲ ਬ੍ਰਾਂਚ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ।
- ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ: ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੇ ਪੈਟਰਨ ਪੜਾਅਵਾਰ ਹਟਾਏ ਜਾਣਗੇ।
Indian Army Uniform ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ?
ਨਵੀਂ Army Uniforms 2026 ਨੀਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਫ਼ੌਜੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਨਵੀਂ Indian Army dress policy ਲਗਭਗ 174 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸਤਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਠ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਰੀ ਹੋਏ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਸਮੀ ਮੌਕਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬੰਦ ਗਲੇ ਵਾਲੀ “ਬੰਦੀ ਜੈਕਟ” ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਰਸਮੀ ਪਾਊਚ ਬੈਲਟ ਹਟਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰੇਡ ਦੌਰਾਨ ਰਿਵਿਊ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਲਈ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕਣਾ ਵਿਕਲਪਿਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਪੈਟਰਨ ਜਿਵੇਂ ਡ੍ਰੈੱਸ ਨੰਬਰ 3A ਨੂੰ 30 ਜੂਨ 2029 ਤੱਕ ਪੜਾਅਵਾਰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਹਿਲਾ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਲਈ ਸੁਥਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸਾੜੀ ਜਾਂ ਕੁੜਤਾ-ਸਲਵਾਰ ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।
ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?
ਨਵੀਂ Indian Army Uniform ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਨਿਯਮ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਦੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਖ ਸੈਨਿਕਾਂ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੀ ਦਸਤਾਰ ਅਤੇ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਕਦਮ ਵੀ India defence ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਵਦੇਸ਼ੀਕਰਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਲਾਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲੇ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ ਮੁੱਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ ਕੀ ਹੈ?
ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪੁਸਤਿਕਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਰਾਵੇ ਬਾਰੇ ਹਦਾਇਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਮੁੜ-ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੈ। ਅਡਜੁਟੈਂਟ ਜਨਰਲ ਬ੍ਰਾਂਚ ਅਧੀਨ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਸਮੀਖਿਆ ਨਾਲ ਇਹ Indian Army dress policy ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਪਡੇਟ ਹੁੰਦੀ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੇਰਵੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਦੀ ਆਸ ਹੈ।
ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਵਰਦੀ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਨਵੇਂ ਮੈਨੂਅਲ ਵਿੱਚ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹਦਾਇਤਾਂ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮੁੱਛਾਂ 12 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ, ਵਰਦੀ ਵਿੱਚ ਡੀਓਡਰੈਂਟ ਜਾਂ ਪਰਫ਼ਿਊਮ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟੈਟੂ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਵਿੰਨ੍ਹਣ (ਪੀਅਰਸਿੰਗ) ਉੱਤੇ ਵੀ ਰੋਕ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਦੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸਾੜੀ ਜਾਂ ਕੁੜਤਾ-ਸਲਵਾਰ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਇਹ ਸਵਦੇਸ਼ੀਕਰਨ ਮੁਹਿੰਮ ਕੋਈ ਅਚਾਨਕ ਕਦਮ ਨਹੀਂ। ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਵੜੀਆ (ਗੁਜਰਾਤ) ਵਿੱਚ ਕੰਬਾਈਨਡ ਕਮਾਂਡਰਜ਼ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਰੀਤਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
Army Uniforms 2026 ਨੀਤੀ ਕਦੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ?
ਇਹ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ 14 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਅਤੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਹੋਈ ਡ੍ਰੈੱਸ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ ਪੁਸਤਿਕਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਕੀ ਸਿੱਖ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ?
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਆਮ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਿੱਖ ਸੈਨਿਕਾਂ ਲਈ ਛੋਟ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੇ ਡ੍ਰੈੱਸ ਨੰਬਰ 3A ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਇਸ ਪੁਰਾਣੇ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ 30 ਜੂਨ 2029 ਤੱਕ ਪੜਾਅਵਾਰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸ Indian Army Uniform ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਹੈ?
ਮਕਸਦ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹਟਾ ਕੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਪਛਾਣ, ਇਕਸਾਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕਤਾ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਨਵੀਂ Indian Army Uniform ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਬਦਲਾਅ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗੀ।
By Kulbir Singh Bajwa, PunjabiTime editor.