NRI Investment Rules: ਸਰਕਾਰ ਦੀ FEMA ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨਾਲ NRI-OCI ਹੁਣ SEBI ਤੋਂ ਬਿਨਾ 10% ਤੱਕ ਸ਼ੇਅਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਭਾਰਤੀਆਂ (NRI) ਅਤੇ OCI ਕਾਰਡਧਾਰਕਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਵੇਂ NRI Investment Rules ਨੋਟੀਫਾਈ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ FEMA (ਗੈਰ-ਕਰਜ਼ ਉਪਕਰਣ) ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਰਾਆਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦਾ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੀ ਹੈ?
- ਕੀ ਹੋਇਆ? ਸਰਕਾਰ ਨੇ NRI, OCI ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਸ਼ੇਅਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਹੱਦ ਵਧਾਈ।
- ਕਿੱਥੇ? ਭਾਰਤ, ਆਰਥਿਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿਭਾਗ (DEA) ਦੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ।
- ਕਦੋਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ? ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ 14 ਜੂਨ 2026 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ।
- ਕਿਸਨੇ ਲਈ? ਵਸਦੇ ਭਾਰਤੀਆਂ, OCI ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ (PROIs) ਲਈ।
- ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ: ਨਿਯਮ ਤੁਰੰਤ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ?
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ Foreign Exchange Management (Non-debt Instruments) (Third Amendment) Rules, 2026 ਨੋਟੀਫਾਈ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ NRI Investment Rules ਤਹਿਤ ਹੁਣ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵੀ ਉਸੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਸਕੀਮ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ NRI ਅਤੇ OCI ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ।
ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ 5 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਐਲਾਨੇ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਦਮਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਉਠਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਰੁਪਈਆ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਡਾਲਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੁਝ ਸੁਧਰਿਆ ਸੀ।
NRI Investment Rules ਵਿੱਚ ਕੀ ਬਦਲਾਅ ਹੋਏ ਹਨ?
ਸਬ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ PROI, ਜਿਸ ਵਿੱਚ NRI ਅਤੇ OCI ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ਲਿਸਟਿਡ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ 5% ਦੀ ਥਾਂ 10% ਤੱਕ ਹਿੱਸਾ SEBI ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਖਰੀਦ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕਸੇ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਹੱਦ 10% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 24% ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ NRI Investment Rules ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹਨ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ ਕੋਈ PROI ਤੈਅ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸੇ ਉਹ ਵਾਧੂ ਹਿੱਸਾ 5 ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਵੇਚਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ FDI ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ NRI ਅਤੇ OCI ਲਈ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?
ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਸਣਮੇਤ ਲੱਖਾਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਘੱਟ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਵੱਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਰੁਪਈਆ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੈ। ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਯੂਐਸ ਵੀਜ਼ਾ ਬੁਲੇਟਿਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਅਪਡੇਟ ਵਰਗੀ ਖਬਰ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਅਹਿਮ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤ-ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ FTA ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਾਭ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੇਰਵੇ ਲਈ ਪਾਠਕ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਬ੍ਰੋਕਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ PIS ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨਗੇ। NRI ਅਤੇ OCI ਖਾਤਾਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨ। ਇਸ ਨਾਲ NRI Investment Rules ਦਾ ਅਸਲ ਲਾਭ ਉਦੋਂ ਮਿਲੇਗਾ ਜਦੋਂ ਹਰ ਕਦਮ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਠਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਨਵੇਂ FEMA rules ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ NRI OCI investment ਮਾਹੌਲ ਨਾਲ Indian stock market ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੈਸੇ ਦਾ ਵਹਾਅ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਮਾਹਿਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ NRI Investment Rules ਵਿੱਚ ਇਹ ਢਿੱਲ Indian stock market ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਨਵੇਂ NRI Investment Rules ਕਦੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਏ?
ਸਰਕਾਰ ਦੀ FEMA ਸੋਧ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਤੁਰੰਤ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਇਹ 14 ਜੂਨ 2026 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।
ਹੁਣ NRI ਕਿੰਨਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਬਿਨਾ SEBI ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇੱਕ ਲਿਸਟਿਡ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ 10% ਤੱਕ ਨਿਵੇਸ਼, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ 5% ਸੀ।
ਕੀ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ NRI-OCI ਲਈ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ PROIs ਲਈ ਵੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੋਣ ’ਤੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਵਾਧੂ ਹਿੱਸਾ 5 ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਵੇਚਣਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਸੇ FDI ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਨਵੇਂ NRI Investment Rules ਵਿਦੇਸ਼ ਵਸਦੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਅਤੇ OCI ਕਾਰਡਧਾਰਕਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ਾ ਵੇਰਵਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪੁੱਛ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
By Kulbir Singh Bajwa, PunjabiTime editor.