Strait Of Hormuz Traffic Crisis ਵਿੱਚ 15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ੀ ਆਵਾਜਾਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਹੀ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਰੁਖ ਦੁਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਹੋਰ ਵਧਿਆ।
ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਹਾਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ। Reuters ਵੱਲੋਂ ਜਹਾਜ਼-ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਕੰਪਨੀ Kpler ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੰਘਾਈ ਦਿੱਖੀ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੋਈ ਖੇਪ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਡਾਟਾ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਜਹਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪਾਂਡਰ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਲੰਘ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਹਰ ਅਸਲ ਲੰਘਾਈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਫੜਦਾ।
ਇਹ ਕਮੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧੀ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ’ਤੇ ਨਵੇਂ ਹਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। Reuters ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨੀ ਉਪ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਕਾਜ਼ਮ ਗਰੀਬਾਬਾਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੇਹਰਾਨ ਆਪਣਾ ਮੌਜੂਦਾ ਰੁਖ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ, ਜਦਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
Strait Of Hormuz Traffic Crisis: 15 ਅਗਸਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 130 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਹਾਜ਼ ਲੰਘਦੇ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਖ ਰਹੀ ਆਵਾਜਾਈ ਇਸ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦੇ Kpler ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨਾਜ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲਾ ਜਹਾਜ਼ ਈਰਾਨੀ ਪਾਣੀਆਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖਾਲੀ ਸੁੱਕਾ ਮਾਲਵਾਹਕ ਜਹਾਜ਼ ਉਲਟੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਦਿੱਖਿਆ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਖਾਲੀ LPG ਜਹਾਜ਼ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ “ਆਵਾਜਾਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ” ਕਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ “ਲਗਭਗ ਠੱਪ” ਜਾਂ “ਬਹੁਤ ਘੱਟ” ਕਹਿਣਾ ਮੌਜੂਦਾ ਡਾਟੇ ਨਾਲ ਵੱਧ ਸਹੀ ਹੈ।
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ UAE ਦੀ ADNOC ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ’ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। UAE ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਦੋ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਤੇਹਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ADNOC ਜਹਾਜ਼ ’ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ, ਪਰ ਉਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਹਮਲਾਵਰ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਅਪੁਸ਼ਟ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਨਵੇਂ ਹਮਲੇ, ਪਰ ਹਰ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ
ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ UK Maritime Trade Operations ਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਲਈ ਚੌਕਸੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਹੈ। Reuters ਨੇ UKMTO ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਲਕ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਈਲ ਨਾਲ ਲੱਗਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਹਾਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਟਕਰਾਅ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
PunjabiTime ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ADNOC ਜਹਾਜ਼ ’ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਹਾਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਨਵਾਂ ਪੱਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ੀ ਆਵਾਜਾਈ ਹੋਰ ਘੱਟੀ ਦਿੱਖ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਰਸਤਾ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ। ਹਰ ਨਵੇਂ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਬੀਮਾ, ਜਹਾਜ਼ ਰੂਟ, ਡਿਲਿਵਰੀ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤੇਲ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਵੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਇਹ ਰਸਤਾ ਕਿਉਂ ਅਹਿਮ
ਹਾਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਖਾੜੀ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ LNG ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਰਸਤੇਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਥੇ ਜਹਾਜ਼ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤਰੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਏਸ਼ੀਆਈ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਲਈ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਵਿਕਲਪ, ਟੈਂਕਰ ਕਿਰਾਏ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਰਸਤਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗਾ ਜਾਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਹੋਰ ਵਧਣਗੇ।
ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਖ ਨੇ ਈਰਾਨ ’ਤੇ ਹੋਰ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਤੇਹਰਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਖ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣੀ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਉਮੀਦ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਬਿਆਨਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਅਸਲ ਜਹਾਜ਼ੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ: ਕਿਸੇ ਪੱਖ ਦਾ “ਕੰਟਰੋਲ” ਜਾਂ “ਬਲਾਕੇਡ” ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਅਸਲ ਹਿਲਜੁਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਹੁਣ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ
ਅਗਲੇ ਅੱਪਡੇਟ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹਿਣਗੀਆਂ: ਹਾਰਮੁਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਅਸਲ ਜਹਾਜ਼ੀ ਲੰਘਾਈ, ਤਾਜ਼ਾ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ। ਕਿਸੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ, ਕ੍ਰੂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਜਾਂ ਹਮਲਾਵਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਨਵੀਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੁਸ਼ਟੀਸ਼ੁਦਾ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਵਾਜਾਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਖ਼ਤਰਾ ਉੱਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਹੱਲ ਅਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।