Russia Shadow Fleet ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ: ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਚੈਨਲ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਸਮਿਰਟੋਸ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ। ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ।
ਯੂਕਰੇਨ-ਰੂਸ ਜੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਰੁਖ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੋੜ ਆਇਆ ਹੈ। ਐਤਵਾਰ ਤੜਕੇ Britain ਦੀਆਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਚੈਨਲ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੇ Russia Shadow Fleet ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਿਸੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਰ ਕੀਅਰ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਟੈਂਕਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਸਮਿਰਟੋਸ’ (Smyrtos) ਹੈ, ਕੈਮਰੂਨ ਦੇ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ 2025 ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਛੇ ਘੰਟੇ ਚੱਲੀ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਮਰੀਨ ਕਮਾਂਡੋ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਾਈਮ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਸਿਖਲਾਈ-ਯਾਫ਼ਤਾ ਅਫ਼ਸਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ Russia Shadow Fleet ਮਾਸਕੋ ਦੀ ਜੰਗੀ ਮਸ਼ੀਨ ਲਈ ਪੈਸਾ ਜੁਟਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਜ਼ਰੀਆ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਰੂਸ ਦੇ ਤੇਲ ਵਪਾਰ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ।
ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੀ ਹੈ?
- Britain ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਤੜਕੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਚੈਨਲ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ‘ਸਮਿਰਟੋਸ’ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਉਸ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
- ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਯੂਕਰੇਨ ‘ਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੇ ਕੋਈ ਰੂਸ-ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਜਹਾਜ਼ ਫੜਿਆ ਹੈ।
- ਛੇ ਘੰਟੇ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਮਰੀਨ ਕਮਾਂਡੋ, NCA ਅਫ਼ਸਰ, RAF ਦਾ P-8 ਜਹਾਜ਼, ਚਿਨੂਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਅਤੇ HMS ਸਦਰਲੈਂਡ ਫ਼੍ਰਿਗੇਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
- ਟੈਂਕਰ ਨੇ 5 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਨੇੜੇ ਉਸਤ-ਲੁਗਾ ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੋਂ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਇਸ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਮਿਸਰ ਦਾ ਪੋਰਟ ਸੈਦ ਦੱਸੀ ਗਈ।
- ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵੈਮਥ (ਡੋਰਸੈੱਟ) ਨੇੜੇ ਦੱਖਣੀ ਤੱਟ ‘ਤੇ ਲੰਗਰ ਪਾ ਕੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
- MoD ਮੁਤਾਬਕ ਰੂਸ ਦੇ 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਛੁਪੇ ਬੇੜੇ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦੇ 75% ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਤੇਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਇੰਨੀ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਇਸ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਚਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ Britain ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰੂਸ-ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਿਸੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਉਸ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ X ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ, “ਅੱਜ ਤੜਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਚੈਨਲ ‘ਚੋਂ ਲੰਘਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਛੁਪੇ ਬੇੜੇ ਦੇ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਕਾਮਯਾਬ ਕਾਰਵਾਈ ਰੂਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਝਟਕਾ ਹੈ।” ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ BBC ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਫ਼੍ਰਾਂਸ, ਐਸਟੋਨੀਆ ਅਤੇ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ੱਕੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਪਰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪਿੱਛੇ ਸੀ। ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੌਜਾਂ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪਾਣੀਆਂ ‘ਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਰ ਜੰਗੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਜੰਗ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ।
Russia Shadow Fleet ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕੀ?
‘ਛੁਪਿਆ ਬੇੜਾ’ ਜਾਂ Russia Shadow Fleet ਉਹਨਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਅਕਸਰ ਬਿਨਾਂ ਬੀਮੇ ਵਾਲੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਤੇ ਝੰਡੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਦਲ ਕੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹੋਏ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਢੋਂਦੇ ਹਨ। ‘ਸਮਿਰਟੋਸ’ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ‘ਮਿਰਟੋਸ’ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ‘ਸਮਿਰਟੋਸ’ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਆਪਣਾ ਝੰਡਾ ਬਦਲਿਆ। Britain ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਰੂਸ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ‘ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ?
ਤੇਲ ਦੀ ਆਮਦਨ ਰੂਸ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਥੰਮ੍ਹ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਪੈਸਾ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿਰੁੱਧ ਚਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਦਾ ਖ਼ਰਚ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਨਿਯੁਕਤ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਡੈਨ ਜਾਰਵਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਰੂਸ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਫ਼ੰਡ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਛੁਪੇ ਬੇੜੇ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਪੁਤਿਨ ਦੀ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਜੰਗ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।” ਜਾਰਵਿਸ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜੌਨ ਹੀਲੀ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਮਗਰੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੁਪੇ ਬੇੜੇ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਾਸਕੋ ਲਈ ਆਪਣਾ ਤੇਲ ਵੇਚਣਾ ਮਹਿੰਗਾ ਤੇ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਜੰਗ ਨੂੰ ਫ਼ੰਡ ਕਰਨ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਫ਼ਿਲਹਾਲ ‘ਸਮਿਰਟੋਸ’ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਤੱਟ ‘ਤੇ ਲੰਗਰ ਪਾ ਕੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਲਈ ਜਾਂਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਨੇਟੋ ਸੰਮੇਲਨ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਸਵਾਲ 1: Britain ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਜਹਾਜ਼ ਫੜਿਆ?
Britain ਨੇ ਕੈਮਰੂਨ ਦੇ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਚੱਲ ਰਹੇ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ‘ਸਮਿਰਟੋਸ’ ਨੂੰ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਚੈਨਲ ਵਿੱਚ ਰੋਕ ਕੇ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ Russia Shadow Fleet ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਸਵਾਲ 2: ਛੁਪਿਆ ਬੇੜਾ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਇਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹੋਏ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਸਕੋ ਨੂੰ ਜੰਗ ਲਈ ਪੈਸਾ ਮਿਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਵਾਲ 3: ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਖ਼ਾਸ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ Britain ਨੇ ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਰੂਸ-ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਹੈ।
ਸਵਾਲ 4: ਹੁਣ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਡੋਰਸੈੱਟ ਨੇੜੇ ਲੰਗਰ ਪਾ ਕੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂਚ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
By Kulbir Singh Bajwa, PunjabiTime editor.