ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ Central Command ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ 8 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ Gulf of Oman ਅਤੇ Kharg Island ਨੇੜੇ ਪੰਜ ਇਰਾਨੀ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਤਬਾਹ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਰਾਨ ਨੇ ਜੋਰਡਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਾਲੇ Al Azraq ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਮਿਸਾਈਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਅਤੇ Strait of Hormuz ਨੇੜੇ ਕਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।
CENTCOM ਮੁਤਾਬਕ ਟੈਂਕਰਾਂ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਦੋਂ ਇਰਾਨ ਦੇ Revolutionary Guards ਨੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦੋ ਵਾਰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਖ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। CENTCOM ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਂ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰੂ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੋਰਡਨ ਦੀਆਂ ਫੌਜੀ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ 20 ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 18 ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਨੇ ਰੋਕਿਆ, ਜਦਕਿ ਦੋ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀਆਂ। ਜੋਰਡਨ ਨੇ ਕਿਸੇ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਨੇ ਬਦਲੇ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਅਮਰੀਕੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਅਮਰੀਕੀ Central Command ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਹੈ। UK Maritime Trade Operations ਨੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ Northern Arabian Gulf ਅਤੇ Gulf of Oman ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ disabling fire ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮਿਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਹਮਲਾਵਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜਾਂ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਤੇ ਅਸਰ
Strait of Hormuz ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਣਾਅ ਹੇਠ ਹਨ। ਤਾਜ਼ਾ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਹੋਰ ਵਧੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਊਰਜਾ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਵਿਘਨ ਦਾ ਅਸਰ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਨਾਲ Brent crude ਦੀ ਕੀਮਤ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ 100 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਹੁਣ ਟਕਰਾਅ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਹੋਰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਇਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਹੋਰ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਈ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਤਾਜ਼ਾ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਹੋਰ ਫੈਲਣ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਅਗਲਾ ਧਿਆਨ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਰਹੇਗਾ ਕਿ Strait of Hormuz ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਰੋਕਾਂ ਜਾਂ ਹਮਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਕੀ ਖੇਤਰੀ ਦੇਸ਼ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਨਵੀਂ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।