ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੇਡ ਮੁਹਿੰਮ ‘ਖੇਡਾਂ ਵਤਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ’ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸੀਜ਼ਨ 5 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਐਲਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਖੇਡ ਮੇਲਾ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਚੱਲੇਗਾ ਅਤੇ 29 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਗਮ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਦਸ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੁਕਾਬਲੇ 14 ਸਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 70 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਤੱਕ ਦੇ ਨੌਂ ਉਮਰ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣਗੇ, ਯਾਨੀ ਇੱਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਇੱਕੋ ਖੇਡ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਣਗੀਆਂ।
ਕਿਹੜੀਆਂ ਖੇਡਾਂ, ਕਿੰਨੇ ਪੜਾਅ
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ 38 ਖੇਡ ਵੰਨਗੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚਾਰ ਪੈਰਾ ਖੇਡਾਂ — ਅਥਲੈਟਿਕਸ, ਪਾਵਰਲਿਫ਼ਟਿੰਗ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਅਤੇ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਬਾਸਕਟਬਾਲ — ਵੀ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਟੈਨਿਸ ਬਾਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨੂੰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ, ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਖੇਡ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁਕਾਬਲੇ ਤਿੰਨ ਪੱਧਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਣਗੇ — ਬਲਾਕ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਰਾਜ। ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਾਰੇ 153 ਬਲਾਕਾਂ ਅਤੇ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ 10 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 23 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ 16 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ, ਜਦਕਿ ਪੈਰਾ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਖੇਡਾਂ 25 ਤੋਂ 28 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ
ਤਗ਼ਮਾ ਜੇਤੂਆਂ ਲਈ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ 10,000 ਰੁਪਏ, ਚਾਂਦੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ 7,000 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ 5,000 ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਚਾਲੀ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਗਰੇਡੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੀ ਮਿਲਣਗੇ, ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਖੇਡ ਕੋਟੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਮੁਫ਼ਤ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਖੇਡ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ QR ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਖਿਡਾਰੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਤੋਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬਜਟ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਰਕ
ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਸੂਬੇ ਨੇ ਖੇਡਾਂ ਲਈ 1,794 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰੱਖੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੇਡ ਬਜਟ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 3,148 ਨਵੇਂ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ ਅਤੇ 6,000 ਪਿੰਡ ਪੱਧਰੀ ਜਿੰਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕੁਝ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 1,744 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਜੋੜਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਹੀ ਪਾਸੇ ਲਾਉਣ ਲਈ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਅਕਤੂਬਰ-ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਮੁਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹਾਕੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਸਲ ਪਰਖ ਕਿੱਥੇ ਹੋਵੇਗੀ
ਵੱਡੇ ਅੰਕੜੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਡ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਉਹੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ — ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਖਿਡਾਰੀ ਖੇਡ ਮੇਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਚਿੰਗ, ਖ਼ੁਰਾਕ, ਸੱਟਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਮੁਕਾਬਲੇ — ਇਹ ਚਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਤਗ਼ਮਾ ਜੇਤੂ ਅੱਗੇ ਕੌਮੀ ਜਾਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪੁੱਜਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਸਪੋਰਟਸ ਮੈਡੀਸਨ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਉੱਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ 5 ਸਤੰਬਰ ਉੱਤੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ ਚੌਥੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦਾ ਆਗ਼ਾਜ਼ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਬਲਾਕ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਭਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਗੇ।