ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਨਵੀਂ ਪਾਬੰਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਤੇਜ਼ ਕੀਤੀ, ਤੀਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਖ਼ਤ ਲਾਗੂਕਰਨ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। 24 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਸਕੱਤਰ Scott Bessent ਨੇ ਇਰਾਨ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਆਰਥਿਕ ਆਮਦਨ ਲਾਈਨਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਜਾਂ ਵਿੱਤੀ ਸਬੰਧ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ‘ਤੇ ਉਹ secondary sanctions ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।

Reuters ਅਤੇ AP ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨਵੀਂ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦਰਜਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਇਕਾਈਆਂ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। Reuters ਨੇ 60 ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਇਕਾਈਆਂ ਅਤੇ ਵੈਸਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਰਾਨ ਦੇ ਤੇਲ, ਵਿੱਤੀ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਸ਼ਿਪਿੰਗ, ਹਵਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਐਸੈੱਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਆਮਦਨ ਸਰੋਤਾਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।

ਤੀਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ secondary sanctions ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ

ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਰਾਨੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੀਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। Bessent ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਛੋਟ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੁਰੰਤ ਐਲਾਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੱਡੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਹਰ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਜੋ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ‘ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲੱਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵਿਆਪਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾਬੰਦ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ secondary sanctions ਅੱਗੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ

ਇਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। Reuters ਅਤੇ AP ਦੀਆਂ 25 ਅਗਸਤ ਦੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤੇਹਰਾਨ ਨੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਮਸਲਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ।

ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਰਾਨ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ। Reuters ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਇਰਾਨ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ecosystem ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂਕਰਨ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ shipping, aviation, technology ਅਤੇ digital assets ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਰਾਨ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਅਤੇ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵੀ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ ਨਵੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਐਲਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਰਾਨੀ ਰਿਆਲ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਸਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਅਸਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਭਾਗੀਦਾਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੁਸ਼ਟੀਸ਼ੁਦਾ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਨਵੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾਬੰਦ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ, ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ secondary sanctions ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ enforcement ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।