ਰੂਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਪਰਮਾਣੂ ਕੰਪਨੀ Rosatom ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਲੇਕਸੀ ਲਿਖਾਚੋਵ ਨੇ 13 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ਨੇ ਰੂਸੀ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠਲੇ ਜ਼ਾਪੋਰਿਜ਼ਝਿਆ ਪਰਮਾਣੂ ਬਿਜਲੀ ਘਰ ਲਈ ਡੀਜ਼ਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਟਰੱਕਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। Rosatom ਦੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹਮਲਾ 11 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਰੂਸੀ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ। ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਹਮਲੇ, ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਤੁਰੰਤ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੂਸੀ ਪੱਖ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਵਜੋਂ ਹੀ ਦਰਜ ਹੈ।
Reuters ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਲਿਖਾਚੋਵ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਮਲਾ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਈਂਧਨ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਯੂਕਰੇਨੀ ਫੌਜੀ ਬੁਲਾਰੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਦਾਅਵੇ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਆਈ ਸੀ।
ਮੁੱਖ ਤੱਥ
- Rosatom ਮੁਖੀ ਨੇ 13 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ।
- ਦਾਅਵੇ ਮੁਤਾਬਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਡੀਜ਼ਲ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਟਰੱਕ ਸਨ।
- ਰੂਸ ਨੇ ਦੋ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ।
- IAEA ਮੁਖੀ ਨਾਲ 14 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੈਅ ਹੈ।
ਲਿਖਾਚੋਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਰੱਕ ਪਰਮਾਣੂ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਡੀਜ਼ਲ ਸਪਲਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹ ਸਪਲਾਈ ਇਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਹਰੀ ਬਿਜਲੀ ਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਜਨਰੇਟਰ ਰਿਐਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਣੂ ਈਂਧਨ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਗਸਤ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਪਲਾਂਟ ਦੀਆਂ ਬਾਹਰੀ ਬਿਜਲੀ ਲਾਈਨਾਂ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤੇ ਬੰਦ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
“ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਗੱਲ ਈਂਧਨ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਈਂਧਨ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।”
— ਅਲੇਕਸੀ ਲਿਖਾਚੋਵ, Rosatom ਦੇ ਮੁਖੀ।
ਜ਼ਾਪੋਰਿਜ਼ਝਿਆ ਯੂਰਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਰਮਾਣੂ ਬਿਜਲੀ ਘਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਰਿਐਕਟਰ ਹਨ। ਰੂਸੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ 2022 ਦੀ ਜੰਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਯੂਕਰੇਨ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਰੂਸ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਹੇਠ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪਲਾਂਟ ਇਸ ਵੇਲੇ ਵਪਾਰਕ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਠੰਡਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲੋੜ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੋਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਹਮਲੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਤੱਥ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। International Atomic Energy Agency (IAEA) ਯਾਨੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨ ਟੀਮ ਪਲਾਂਟ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਏਜੰਸੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਬਿਜਲੀ ਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਜੰਗਬੰਦੀ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੱਧਸਥਤਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
Rosatom ਦੀ 13 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪਲਾਂਟ ਨੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੀ ਮੁਰੰਮਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਜੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜੀ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਡੀਜ਼ਲ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪਲਾਂਟ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪਰਮਾਣੂ ਹਾਦਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। 13 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਪਰਮਾਣੂ ਰਿਸਾਅ ਜਾਂ ਰਿਐਕਟਰ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਇਸ ਵੇਲੇ ਤਾਜ਼ਾ ਤਸਦੀਕਯੋਗ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਲਿਖਾਚੋਵ ਵੱਲੋਂ 11 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਕਥਿਤ ਘਟਨਾ ਨੂੰ 13 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ IAEA, ਯੂਕਰੇਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੁਤੰਤਰ ਸਰੋਤ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਹਮਲੇ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਹਮਲੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਰੂਸੀ ਪੱਖ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ।
ਪਿਛੋਕੜ ਲਈ: PunjabiTime ਨੇ 5 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਜ਼ਾਪੋਰਿਜ਼ਝਿਆ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਜੰਗਬੰਦੀ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਬਿਜਲੀ ਲਾਈਨ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ IAEA ਦੀ ਮੱਧਸਥਤਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ
ਅਲੇਕਸੀ ਲਿਖਾਚੋਵ ਅਤੇ IAEA ਦੇ ਮਹਾਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਫ਼ੇਲ ਗਰੋਸੀ ਵਿਚਕਾਰ 14 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੈਅ ਹੈ। ਉਸ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਬਿਜਲੀ, ਡੀਜ਼ਲ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਹਮਲੇ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਬਾਰੇ IAEA ਜਾਂ ਯੂਕਰੇਨੀ ਪੱਖ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਅਗਲਾ ਤਸਦੀਕਯੋਗ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਹੋਵੇਗਾ।