India New Zealand FTA ਤਹਿਤ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ 20 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਾਅਦ 3 ਸਾਲ ਵਰਕ ਰਾਹ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ।
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ India New Zealand FTA ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਖ਼ਬਰ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਇਆ ਇਹ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਪਾਰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਮੇ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੀ ਹੈ?
- ਕੀ ਹੈ? India New Zealand FTA ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮੋਬਿਲਿਟੀ (ਆਵਾਜਾਈ) ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ।
- ਕਿਸ ਲਈ? ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ।
- ਖਾਸ ਹੱਕ: ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 20 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ, ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 3 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਵਰਕ ਰਾਹ।
- ਕੌਣ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਿਹਾ? ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਬੜ੍ਹਾਵਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
- ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ: ਮਾਹਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕਦਮ ਹੈ, ਪਰ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਨਵਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਨਹੀਂ।
India New Zealand FTA ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ?
ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਅੰਨੇਕਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, India New Zealand FTA ਹੇਠ Indian Students New Zealand ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 20 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪੋਸਟ-ਸਟੱਡੀ ਵਰਕ ਰਾਹ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ New Zealand Work Visa ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਦਾਇਰਾ ਬਣੇਗਾ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਹਰ ਸਾਲ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭੇਜਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਖਾਸ ਅਹਿਮ ਹੈ।
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਨੇਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਲਕਸ਼ਨ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਬਾਗ਼ਾਂ ਅਤੇ ਦਿਹਾਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ ਵੱਧ ਨੌਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕੁਝ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਵਪਾਰ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ “ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ” ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਯੋਗ੍ਗਤਾ, ਫੰਡ ਅਤੇ ਕੋਰਸ ਦੀ ਚੋਣ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ PR ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ। ਇਸੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਐਂਟਰੀ PR ਸੁਧਾਰਾਂ ਵਰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹਰ ਸਾਲ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ India New Zealand FTA ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ New Zealand Work Visa ਨੀਤੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‚ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਕਾਮਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਕਾਮੇ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਸਥਿਤੀ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਂਚ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਦਾ ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਵਾਸਤੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮ ਉਠਾਉਣਗੇ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਵੀਜ਼ਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ, ਕੰਮ ਘੰਟੇ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਸਟੱਡੀ ਵਰਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅੱਪਡੇਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
India New Zealand FTA ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
ਇਸ ਦੀ ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਅੰਨੇਕਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ 20 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 3 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਵਰਕ ਰਾਹ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੀ ਇਹ ਸਿੱਧਾ PR ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
ਨਹੀਂ। ਇਹ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਵਰਕ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿੱਧੀ PR ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕਿਉਂ ਅਹਿਮ ਹੈ?
ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਕਾਮੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਕੰਮ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, India New Zealand FTA ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕਦਮ ਹੈ ਜੋ Indian Students New Zealand ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵਿਕਲਪ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਲਾਭ ਇਸ ਗੱਲ ‚ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਵੀਜ਼ਾ ਅਤੇ ਕੰਮ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਲੈਣ।
By Kulbir Singh Bajwa, PunjabiTime editor.