Know India Programme 2026 ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵੱਸਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਯੋਗਤਾ, ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਰੀਕ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੜ੍ਹੋ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ (MEA) ਨੇ Know India Programme (KIP) ਦੇ 88ਵੇਂ ਸੰਸਕਰਣ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਮੰਗਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਸਥਿਤ ਭਾਰਤੀ ਕੌਂਸਲੇਟ ਜਨਰਲ ਦਫ਼ਤਰ ਮੁਤਾਬਕ Know India Programme 2026 ਦਾ ਇਹ ਸੰਸਕਰਣ 16 ਤੋਂ 29 ਅਗਸਤ 2026 ਤੱਕ ਚੱਲੇਗਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵੱਸਦੇ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇਵੇਗਾ।
ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 2003-04 ‘ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਵੱਸਦੇ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਜੋ ਕੈਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ, ਬਰਤਾਨੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਜੰਮੇ-ਪਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਵਧੀਆ ਮੌਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ
| ਵੇਰਵਾ | ਜਾਣਕਾਰੀ |
|---|---|
| ਕੀ ਹੋਇਆ? | Know India Programme ਦੇ 88ਵੇਂ ਸੰਸਕਰਣ ਲਈ MEA ਵੱਲੋਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ |
| ਕਿੱਥੇ? | ਭਾਰਤ (ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਕੌਂਸਲੇਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਰਜ਼ੀ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਭਾਰਤ ‘ਚ) |
| ਕਦੋਂ? | ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 16-29 ਅਗਸਤ 2026; ਅਰਜ਼ੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੁਣੇ ਸ਼ੁਰੂ |
| ਕਿਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ? | ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ (MEA), ਭਾਰਤੀ ਕੌਂਸਲੇਟ, PIO/OCI/NRI ਨੌਜਵਾਨ |
| ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਅਸਰ | ਵਿਦੇਸ਼ ਵੱਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇਖਣ-ਸਮਝਣ ਦਾ ਮੌਕਾ |
| ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ | ਅਰਜ਼ੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਰੀ, ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕੌਂਸਲੇਟ ਤੋਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ |
ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ
- ਹਰ ਸੰਸਕਰਣ ‘ਚ 25 ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਫ਼ਰ ਸਮੇਤ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
- ਭਾਗੀਦਾਰ ਸੰਸਦ, ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਪਤੀ ਭਵਨ ਅਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਗੇ।
- ਡਿਜਿਟਲ ਇੰਡੀਆ, ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਸਕਿੱਲ ਇੰਡੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
- ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਰਾਸਤੀ ਥਾਵਾਂ, ਯੋਗ-ਆਯੁਰਵੇਦ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸੂਬੇ ਦੀ ਫੇਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
- ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਿਨੈਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
Know India Programme 2026 ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ ਲਈ ਹੈ?
Know India Programme ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੋਜਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਜੰਮੇ-ਪਲੇ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਵਿਵਸਥਾ, ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ। ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਕੌਂਸਲੇਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸੰਸਕਰਣ 24 ਤੋਂ 28 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ Persons of Indian Origin (PIO), Overseas Citizens of India (OCI) ਅਤੇ Non-Resident Indians (NRI) ਸਾਰੇ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਧਿਆਨ ਰਹੇ ਕਿ ਹਰ ਕੌਂਸਲੇਟ ਖੇਤਰ ਮੁਤਾਬਕ ਉਮਰ ਹੱਦ ਅਤੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ‘ਚ ਥੋੜਾ ਫ਼ਰਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਯੋਗਤਾ ਜਾਣਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਭਾਰਤੀ ਕੌਂਸਲੇਟ ਜਾਂ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਰਹੇਗਾ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਚ ਕੀ-ਕੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ?
ਇਸ ਦੋ-ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਦੌਰੇ ‘ਚ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸੰਸਦ ਭਵਨ, ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਪਤੀ ਭਵਨ ਅਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇਖਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵੀ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਡਿਜਿਟਲ ਪਬਲਿਕ ਇੰਫ਼ਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ, ਇੰਡੀਆ ਸਟੈਕ, ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ ਇੰਡੀਆ, ਨਿਰਮਾਣ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵੀ ਦਿਖਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ, ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦੇ ਦੌਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਰਕਾਂ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਰਾਸਤੀ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਯੋਗ-ਆਯੁਰਵੇਦ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਾਗੀਦਾਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸੂਬੇ ਜਾਂ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੌਰਾ ਵੀ ਕਰਨਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ, ਉੱਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਗੇ।
ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ ਅਤੇ NRI ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਇਸਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ?
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਜੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ ‘ਚ ਵੱਸ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। Know India Programme ਵਰਗੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਅਜਿਹੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਸਲ ਤਸਵੀਰ ਦੇਖਣ, ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ‘ਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਨੈਟਵਰਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਵੱਸਦੇ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ e-OCI Card ਵਰਗੇ ਕਦਮ ਵੀ ਇਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ‘ਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਮੰਨੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਡਿਜਿਟਲ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੁੜਾਅ, ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ NRI ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਰਜ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਜਾਂ ਕੌਂਸਲੇਟ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ ਜਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪੇਜ ਰਾਹੀਂ ਅਰਜ਼ੀ ਫਾਰਮ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਤਰੀਕ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਰੀਕ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਿਨੈਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਫਾਰਮ ‘ਚ ਸਹੀ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
- ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕੌਂਸਲੇਟ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਬਿਨੈਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨਗੇ।
- ਚੁਣੇ ਗਏ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਵੀਜ਼ਾ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭੇਜੀ ਜਾਵੇਗੀ।
- ਅਗਸਤ ‘ਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਲਈ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- MEA ਭਵਿੱਖ ‘ਚ ਸਾਬਕਾ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਲਈ ਅਲੂਮਨੀ ਨੈਟਵਰਕ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲੇਖ ‘ਚ ਦਿੱਤੀ ਉਮਰ ਹੱਦ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਕੌਂਸਲੇਟ ਦੇ ਐਲਾਨ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ/ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕੌਂਸਲੇਟ ਤੋਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰ ਲਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
Know India Programme ਲਈ ਕੌਣ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
Persons of Indian Origin (PIO), Overseas Citizens of India (OCI) ਅਤੇ Non-Resident Indians (NRI) ਨੌਜਵਾਨ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਹੀ ਉਮਰ ਹੱਦ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੌਂਸਲੇਟ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
88ਵਾਂ Know India Programme ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗਾ?
ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 16 ਤੋਂ 29 ਅਗਸਤ 2026 ਤੱਕ, ਸਫ਼ਰ ਸਮੇਤ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਚੱਲੇਗਾ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਚ ਹਰ ਵਾਰ ਕਿੰਨੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਹਰ ਸੰਸਕਰਣ ‘ਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ 25 ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Know India Programme 2026 ਵਰਗੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਵੱਸਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ’ਚ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
By Kulbir Singh Bajwa, PunjabiTime editor.