India First Dengue Vaccine QDENGA ਨੂੰ DCGI ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲੀ। ਜਾਣੋ 4-60 ਸਾਲ ਉਮਰ ਵਰਗ, ਦੋ ਖ਼ੁਰਾਕਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ।
ਹਰ ਮਾਨਸੂਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਡੇਂਗੂ ਦਾ ਡਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ 20 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਆਈ ਖ਼ਬਰ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਡਰੱਗ ਕੰਟਰੋਲਰ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (DCGI) ਨੇ ਟਾਕੇਡਾ ਬਾਇਓਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ QDENGA ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਅਥਾਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ India First Dengue Vaccine ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ 4 ਤੋਂ 60 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੰਪਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਵੇਂ ਡਰੱਗਜ਼ ਐਂਡ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟਰਾਇਲਜ਼ ਰੂਲਜ਼, 2019 ਦੇ ਫਾਰਮ CT-20 ਹੇਠ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵੈਕਸੀਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਖ਼ੁਰਾਕਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਵਕਫ਼ੇ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਹੇਠ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਲਗਵਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਡੇਂਗੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਅਸਲ ਉਪਲਬਧਤਾ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਵੰਡ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।
| ਵੇਰਵਾ | ਜਾਣਕਾਰੀ |
|---|---|
| ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਨਾਂ | QDENGA (TAK-003), ਟਾਕੇਡਾ ਬਾਇਓਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲਜ਼ ਇੰਡੀਆ |
| ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤੀ | ਡਰੱਗ ਕੰਟਰੋਲਰ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (DCGI) |
| ਮਿਤੀ | 20 ਜੁਲਾਈ 2026 |
| ਉਮਰ ਵਰਗ | 4 ਤੋਂ 60 ਸਾਲ |
| ਖ਼ੁਰਾਕਾਂ | ਦੋ ਖ਼ੁਰਾਕਾਂ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ |
| ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਦਾਇਰਾ | ਡੇਂਗੂ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਚਾਰੇ ਸੀਰੋਟਾਈਪ (DENV-1 ਤੋਂ DENV-4) |
| ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਅਸਰ | ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਕੋਲ ਹੁਣ ਡੇਂਗੂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਮੱਛਰ ਰੋਕਥਾਮ ਹਾਲੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾ ਬਚਾਅ ਹੈ |
- ਵੈਕਸੀਨ ਲਾਈਵ-ਅਟੈਨਿਊਏਟਿਡ ਟੈਟਰਾਵੈਲੈਂਟ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹੈ।
- ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਫੇਜ਼-3 ਟਰਾਇਲ (DEN-302) ਵਿੱਚ 4-60 ਸਾਲ ਉਮਰ ਵਰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
- ਟਾਕੇਡਾ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ 2022 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 43 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
- ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2025 ਦੌਰਾਨ 1.13 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡੇਂਗੂ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹੋਏ ਸਨ।
- ਡੇਂਗੂ ਦਾ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਐਂਟੀ-ਵਾਇਰਲ ਇਲਾਜ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।
India First Dengue Vaccine ਬਾਰੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੀ ਪਤਾ ਹੈ?
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਤੁਰੰਤ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨਹੀਂ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਸਪਲਾਈ ਤੇ ਵੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦੂਜੀ ਗੱਲ, India First Dengue Vaccine ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਸਿਰਫ਼ 4 ਤੋਂ 60 ਸਾਲ ਉਮਰ ਵਰਗ ਲਈ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਅਤੇ 60 ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਤੀਜੀ ਗੱਲ, ਇਹ ਲਾਈਵ ਵੈਕਸੀਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੋਗ-ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਡੇਂਗੂ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਡੇਂਗੂ ਏਡੀਜ਼ ਮੱਛਰ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਸੀਰੋਟਾਈਪ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਲਾਗ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਦੂਜੀ ਲਾਗ ਪਹਿਲੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਟਰਾਇਲ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?
ਟਾਕੇਡਾ ਮੁਤਾਬਕ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਆਧਾਰ 19 ਕਲੀਨਿਕਲ ਟਰਾਇਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 28,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਵੱਡੇ TIDES (DEN-301) ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੇ 12 ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਏ ਡੇਂਗੂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲਗਭਗ 80.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਸਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾਖ਼ਲੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਸਰ ਲਗਭਗ 90.4 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਟੀਕਾਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਐਲਾਨ ਹਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਅਸਰ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਕੇਸ ਵਧਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। India First Dengue Vaccine ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਕੋਲ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੱਛਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਘਟ ਗਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਸਾਡੀ ਰਿਪੋਰਟ Punjab Rain Alert ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਘਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੂਲਰ, ਗਮਲੇ ਅਤੇ ਟਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਖੜ੍ਹਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ।
- ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ, ਸਿਰ ਦਰਦ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਧੱਫੜ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਦਵਾਈ ਨਾ ਲਓ।
- ਵੈਕਸੀਨ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਰਜਿਸਟਰਡ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਲਓ।
- ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਕੀਮਤ ਜਾਂ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ।
ਸਾਵਧਾਨੀ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਟੀਕਾਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਅਗਲੇ ਕਦਮ ਵਜੋਂ ਵੰਡ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਡੇਂਗੂ ਸਬੰਧੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ WHO ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਹੁਣੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰ ਉੱਤੇ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ?
ਨਹੀਂ। ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੰਪਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧਤਾ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕੀ ਪਹਿਲਾਂ ਡੇਂਗੂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇਹ ਲਗਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਕੰਪਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਪਹਿਲਾਂ ਡੇਂਗੂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਟੈਸਟ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਨਿੱਜੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਵੈਕਸੀਨ ਲੱਗਣ ਮਗਰੋਂ ਮੱਛਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ?
ਲੋੜ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵੈਕਸੀਨ ਬਚਾਅ ਦੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਡੇਂਗੂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪੜਾਅ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਫ਼ਰਕ ਉਦੋਂ ਪਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਉਪਲਬਧਤਾ, ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਤਿੰਨੇ ਇਕੱਠੇ ਚੱਲਣਗੇ।