ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਕੁਮਾਮੋਟੋ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਵਾਰ ਆਏ ਭੂਚਾਲ ਮਗਰੋਂ ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੱਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 18 ਮੌਤਾਂ। ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਤੇ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਦੇ ਮਲਬੇ ਹੇਠੋਂ ਭਾਲ ਜਾਰੀ।
ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਟਾਪੂ ਕਿਊਸ਼ੂ ਦੇ ਕੁਮਾਮੋਟੋ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਵਾਰ ਆਏ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਵਧ ਕੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 18 ਹੋ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕੁਮਾਮੋਟੋ ਪ੍ਰੀਫ਼ੈਕਚਰ ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 62 ਜਣੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਗੰਭੀਰ ਹੈ।
ਜਾਪਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਸੈਲਫ਼ ਡਿਫ਼ੈਂਸ ਫ਼ੋਰਸਿਜ਼ ਦੇ ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਐਮਰਜੰਸੀ ਅਮਲਾ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋਏ ਮਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨੇ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਦੇ ਮਲਬੇ ਹੇਠ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ। ਸੈਂਕੜੇ ਮਾਹਰ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਜੁਟੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਈਵਾਨ ਤੋਂ ਆਏ ਫ਼ਾਇਰ ਫ਼ਾਈਟਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅੰਕੜੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਅਜੇ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਲਾਪਤਾ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਸਾਰੇ ਅੰਕੜੇ ਮੁੱਢਲੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਾਨਾਏ ਤਾਕਾਇਚੀ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਅਜੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਬਚਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਦੌੜ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਤੇ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਲਾਵਾਂਗੇ।”
ਤੀਬਰਤਾ ਬਾਰੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਕੜੇ
ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਬਾਰੇ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਅੰਕੜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ 7.1 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਏਪੀ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਅੰਕੜਾ ਵਰਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਰੀਕੀ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ (USGS) ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸੋਧ ਕੇ 6.8 ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਮਾਪਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵੱਖਰੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹਾ ਫ਼ਰਕ ਆਮ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਅੰਕੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਸਮੇਤ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਭੂਚਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਕਰੀਬ 4:30 ਵਜੇ (ਸਥਾਨਕ ਸਮਾਂ) ਆਇਆ। USGS ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਤਟਵਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਊਟੋ ਨੇੜੇ, ਕੁਮਾਮੋਟੋ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 48 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸੀ। ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸੁਨਾਮੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਜਾਪਾਨ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਏਜੰਸੀ ਨੇ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਛਲੇ ਝਟਕੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ।
ਏਓਨ ਮਾਲ: ਨਿਕਾਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਧਮਾਕਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਕਾਸ਼ਿਮਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਏਓਨ ਮਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਭੂਚਾਲ ਸਮੇਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਕੰਪਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰੀਬ 3,000 ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੱਢ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਧਮਾਕਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਅਜੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਾਲ ਦੀ ਦੂਜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਢਹਿ ਗਈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਹੇਠਾਂ ਫਸ ਗਏ। ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਧਮਾਕੇ ਨਾਲ ਇਲਾਕਾ ਓਨਾ ਹੀ ਹਿੱਲਿਆ ਜਿੰਨਾ ਭੂਚਾਲ ਨਾਲ।
ਏਓਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਆਕੀਓ ਯੋਸ਼ੀਦਾ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਲ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਜਣੇ ਅਜੇ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਕੁਮਾਮੋਟੋ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਦੋ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਂਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਜਾਨਾਂ ਗਈਆਂ।”
ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਦੀ ਚਿਮਨੀ ਹੇਠ ਅਜੇ ਵੀ ਲੋਕ
ਯਾਤਸੁਸ਼ੀਰੋ ਵਿੱਚ ਨਿੱਪਨ ਪੇਪਰ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦੀ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਦੀ ਚਿਮਨੀ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਪੰਜ ਜਣਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੱਤ ਨੂੰ ਮਲਬੇ ਹੇਠੋਂ ਬਚਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਕੁਮਾਮੋਟੋ ਪ੍ਰੀਫ਼ੈਕਚਰ ਦੀ ਆਫ਼ਤ ਟੀਮ ਮੁਤਾਬਕ ਚਾਰ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਜੇ ਵੀ ਉੱਥੇ ਫਸੇ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੌਤ: ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਟ੍ਰੇਨੀ ਕਾਮਾ
ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਈ ਪਹਿਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਤਕਨੀਕੀ ਟ੍ਰੇਨੀ ਦੀ ਹੈ। ਵੀਅਤਨਾਮ ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਜਿਸ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਰੇਨ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਉਹ ਇਸੇ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਦੇ ਸੱਤ ਹੋਰ ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਟ੍ਰੇਨੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਏ। ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ, ਇੱਕ ਕਾਮੇ ਦੀ ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਪਤਨੀ ਕੰਧ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਿਜਲੀ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਸਫ਼ਰ ਉੱਤੇ ਅਸਰ
ਕੁਮਾਮੋਟੋ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 34,900 ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਕਰੀਬ 15,000 ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਠੱਪ ਸੀ। 8,800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੈਲਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਗਰਮੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਚਾਅ ਕਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੈਲਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ ਚਲਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਵਾਧੂ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਹਵਾਈ ਫ਼ੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਮਕਾਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਦਿਖੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਤਾਂ ਨੇੜਲੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗੇ।
ਕਿਊਸ਼ੂ ਸ਼ਿੰਕਾਨਸੇਨ ਬੁਲੇਟ ਟ੍ਰੇਨ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਬੰਦ ਰਹੀ। ਆਸੋ ਕੁਮਾਮੋਟੋ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਕੁਝ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੇ ਇਹਤਿਆਤ ਵਜੋਂ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ ਕੀਤੀਆਂ।
ਕੁਮਾਮੋਟੋ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪੁੱਜਾ। ਇਹ ਉਹੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ 2016 ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਜੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ ਕੁਮਾਮੋਟੋ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 50 ਜਣਿਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ ਸੀ। ਗੁਆਂਢੀ ਕਾਗੋਸ਼ੀਮਾ ਪ੍ਰੀਫ਼ੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਸੈਂਦਾਈ ਪਰਮਾਣੂ ਬਿਜਲੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗੜਬੜੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਏਪੀ ਦੀ ਕੁਮਾਮੋਟੋ ਭੂਚਾਲ ਬਾਰੇ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਸਾਲ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭੂਚਾਲ ਬਾਰੇ PunjabiTime ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।