ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਚੜ੍ਹਤ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 95 ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਫਿਸਲ ਗਿਆ। ਰੌਇਟਰਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਰੁਪਇਆ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 95.1050 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਲਚਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਈ ਜਦੋਂ Brent ਕੱਚਾ ਤੇਲ 100 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਖ਼ਰਚ ਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਵਧੀ।
ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਆਯਾਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਵਾਧਾ ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਆਯਾਤ ਲਈ ਵੱਧ ਡਾਲਰ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਤੇਲ ਦੀ ਛਾਲ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖ਼ਮਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਦਬਾਅ ਦਿੱਤਾ।
RBI ਵੱਲੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਦੇ ਸੰਕੇਤ
ਰੌਇਟਰਜ਼ ਨੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ Reserve Bank of India ਨੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਪਾਟ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਡਾਲਰ ਵੇਚੇ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਮਿਆਦ ਵਾਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਸਵੈਪ ਵਰਤੇ। ਇਹ ਕਦਮ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰੁਪਇਆ ਤਰਲਤਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। RBI ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਦਿਨ ਦੀ ਹਰ ਮਾਰਕੀਟ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਤੁਰੰਤ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵੇਰਵਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰੌਇਟਰਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਦਿਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ ਵੀ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ। ਰੁਪਏ ਨੇ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਧਰ ਵੇਖੇ, ਇਸ ਲਈ ਇੰਟਰਾਡੇ ਰੇਟ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਬੰਦ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਰੇਟ ਇੱਕੋ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ 94.9 ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਅੰਕ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 95.10 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਬੰਦ ਪੱਧਰ ਦੋਵੇਂ ਰਿਪੋਰਟ ਹੋਏ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਲਈ ਕੀ ਮਤਲਬ
ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੁਪਇਆ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਊਰਜਾ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਨਪੁੱਟ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਉੱਚੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਅਸਰ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਨਿਰਯਾਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਕੁਝ ਕੀਮਤੀ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਲਾਭ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਆਯਾਤੀ ਲਾਗਤਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਤਣਾਅ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ RBI ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਰਹੇਗੀ। ਜੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੋਹਾਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ 95 ਦਾ ਪੱਧਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।