Iran Strait of Hormuz bill ਹਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ। ਫ਼ਾਰਸ ਅਤੇ ਤਸਨੀਮ ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਉਸ ਖਰੜੇ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਲਾਂਘੇ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਅਤੇ ਮਾਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਜੁਰਮਾਨਾ ਤਜਵੀਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਕਮੇਟੀ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖਰੜਾ ਬਿੱਲ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਹੋਰ “ਦੁਸ਼ਮਣ” ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਅਰਧ-ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਫ਼ਾਰਸ ਤੇ ਤਸਨੀਮ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ। ਖਰੜਾ ਹਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਖਰੜੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ
ਤਸਨੀਮ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦਾ ਨਾਂ “ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਰਣਨੀਤਕ ਕਾਰਵਾਈ” ਹੈ। ਸੰਸਦ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅੱਬਾਸ ਸਲੀਮੀ ਨੇ ਏਜੰਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਖਰੜੇ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਪਾਠ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਮੇਟੀ ਕੋਲ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਹੈ।
ਏਜੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ ਖਰੜਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਫ਼ੌਜੀ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ੌਜੀ ਮਾਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਰੋਕਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਤੱਕ ਲਾਂਘੇ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਫ਼ਾਰਸ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨੇ 6 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਜਵੀਜ਼ਸ਼ੁਦਾ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਉੱਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਮਾਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੇਰਵੇ ਇੱਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਏਜੰਸੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ।
Iran Strait of Hormuz bill ਹਾਲੇ ਕਿਸ ਪੜਾਅ ਉੱਤੇ ਹੈ
ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ ਖਰੜਾ ਅਜੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦੇ ਪੜਾਅ ਉੱਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਸੁਝਾਅ ਮੰਗੇ ਹਨ। ਯਾਨੀ ਤਜਵੀਜ਼, ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪੜਚੋਲ, ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਮਲ — ਇਹ ਚਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਅ ਹਨ, ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਮਾਮਲਾ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਖਰੜੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਾਠ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਫ਼ਾਰਸ ਅਤੇ ਤਸਨੀਮ ਦੋਵੇਂ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਅਰਧ-ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਬਿੱਲ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਹਰ ਦਾਅਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਈਰਾਨ ਤੇ ਓਮਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਸਹਿਮਤੀ
ਇਸੇ ਹਫ਼ਤੇ ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਇਸਮਾਈਲ ਬਗਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਨੇ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਧੁਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣਾ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤਾ “ਆਖ਼ਰੀ ਪੜਾਅ” ਵਿੱਚ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਹਿਮਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲਾਂਘੇ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਉਪ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਕਾਜ਼ੇਮ ਗ਼ਰੀਬਾਬਾਦੀ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀ ਇਰਨਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਵਾਂ ਰਸਤਾ ਆਰਜ਼ੀ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤਹਿਰਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਮੁੜ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦਾ ਸਵਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਹਟਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਮਝੌਤੇ ਤੇ ਤੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸਾਡੀ ਪਿਛਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ।
ਟਰੰਪ ਦਾ ਬਿਆਨ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਓਵਲ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਉਹ ਹੋਰ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਟਿਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।” ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਤਹਿਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਈਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸਿਰਫ਼ ਓਮਾਨ ਨਾਲ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੋਂ ਜਲਡਮਰੂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਬੰਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਲਗਭਗ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਤੇਲ ਤੇ ਐੱਲਐੱਨਜੀ ਲੰਘਦਾ ਸੀ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਵੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ
ਅੱਗੇ ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ਅਹਿਮ ਹਨ — ਕੀ ਕਮੇਟੀ ਖਰੜੇ ਨੂੰ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਭੇਜਦੀ ਹੈ, ਕੀ ਈਰਾਨ ਤੇ ਓਮਾਨ ਸਾਂਝਾ ਐਲਾਨਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੀ ਜਲਡਮਰੂ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਮੁੜ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਹ ਬਿੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ, ਲਾਗੂ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ।