CBI ਨੇ NEET-UG 2026 paper leak ਵਿੱਚ NTA ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਿਸ਼ਾ ਮਾਹਿਰਾਂ ਸਣੇ 13 ਮੁਲਜ਼ਮ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਲਤ 10 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ’ਤੇ ਸੰਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਹੁਕਮ ਸੁਣਾਏਗੀ।
ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂਚ ਬਿਊਰੋ (CBI) ਨੇ ਮੈਡੀਕਲ ਦਾਖ਼ਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਪਰਚਾ ਲੀਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ 28 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਊਜ਼ ਐਵੇਨਿਊ ਸਥਿਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਵੇਰਵੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਇਸ ਵਿੱਚ 13 ਮੁਲਜ਼ਮ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੈਸਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ (NTA) ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਿਸ਼ਾ ਮਾਹਿਰ, ਕੋਚਿੰਗ ਸੰਚਾਲਕ, ਵਿਚੋਲੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਲਗਭਗ 20,000 ਸਫ਼ਿਆਂ ਦੀ ਇਸ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ 360 ਗਵਾਹ, 422 ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ 43 ਪਦਾਰਥਕ ਸਬੂਤ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ ਗਏ
ਏਜੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ NTA ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਤਿੰਨ ਵਿਸ਼ਾ ਮਾਹਿਰਾਂ — ਮਨੀਸ਼ਾ ਗੁਰੂਨਾਥ ਮੰਢਾਰੇ (ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਨਸਪਤੀ ਜਾਂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਮਾਹਿਰ ਦੱਸੇ ਗਏ), ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਮਾਹਿਰ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਵਿੱਠਲਰਾਓ ਕੁਲਕਰਨੀ ਅਤੇ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਮਾਹਿਰ ਮਨੀਸ਼ਾ ਸੰਜੇ ਹਵਾਲਦਾਰ — ਉੱਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ। CBI ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਨਿਆਂ ਸੰਹਿਤਾ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਰੋਕੂ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (ਅਨੁਚਿਤ ਸਾਧਨ ਰੋਕਥਾਮ) ਐਕਟ, 2024 ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਲਾਈਆਂ ਹਨ।
ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਲਕਰਨੀ ਨੇ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇ ਕੱਚੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮਿਲੇ ਸਾਦੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਚੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ 135 ਸਵਾਲ ਵਿਕਲਪਾਂ ਸਣੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਲਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 31 ਮਾਰਚ ਤੋਂ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦਰਮਿਆਨ ਤਿੰਨ ਸੈੱਟਾਂ ਦਾ ਬੈਕ ਟ੍ਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੰਢਾਰੇ ਬਾਰੇ ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੋਟਲ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ NCERT ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਤ ਪੈਰੇ ਨਿਸ਼ਾਨਬੱਧ ਕਰਦੀ ਸੀ।
NEET-UG 2026 paper leak ਦੀ ਕਥਿਤ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ
CBI ਮੁਤਾਬਕ ਸਵਾਲ ਸਿੱਧੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਤੇ ਕੋਚਿੰਗ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਦੀ ਢਾਂਚਾਗਤ ਲੜੀ ਰਾਹੀਂ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੁੱਜੇ। ANI ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚੋਲਗੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹੇਠ ਵੱਖਰੀ ਮੁਲਜ਼ਮ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਮਨੀਸ਼ਾ ਸੰਜੇ ਵਾਘਮਾਰੇ ਤੋਂ ਧਨੰਜੇ ਲੋਖੰਡੇ, ਫਿਰ ਨਾਸਿਕ ਦੇ ਸ਼ੁਭਮ ਖੈਰਨਾਰ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਯਸ਼ ਯਾਦਵ ਤੇ ਮੰਗੀਲਾਲ ਬਿਵਾਲ ਤੱਕ ਸਵਾਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਏਜੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ ਖੈਰਨਾਰ ਨੇ ਇਹ ਸਵਾਲ 25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਥਿਤ ਸੌਦੇ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ।
ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਸਬੂਤ ਅਹਿਮ ਹਨ। ਜ਼ਬਤ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨਾਂ ਤੇ ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵਾਂ ਦੀ ਫੌਰੈਂਸਿਕ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਲੀਕ ਸਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ PDF ਤੇ ਤਸਵੀਰ ਫਾਈਲਾਂ ਮਿਲਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਕਈ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਤੇ ਵਟਸਐਪ ਰਾਹੀਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
NTA ਦਫ਼ਤਰ ਦੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖ਼ਾਮੀਆਂ
Business Today ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ CBI ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ NTA ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੇ ਗੁਪਤ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਦੀ ਲਾਈਵ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਕੇਸ 12 ਮਈ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ 20 ਤੋਂ 25 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਹੀ ਬਚੀ ਸੀ।
ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ
ਰਾਊਜ਼ ਐਵੇਨਿਊ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਉੱਤੇ CBI ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗਿਆਨ ਲੈਣ ਬਾਰੇ ਹੁਕਮ ਲਈ ਮਾਮਲਾ ਸੋਮਵਾਰ 10 ਅਗਸਤ ਉੱਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 6 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਨਿਆਂਇਕ ਹਿਰਾਸਤ 10 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਵਧਾਈ ਸੀ। ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਰੇ 13 ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਨਿਆਂਇਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਬਾਕੀ ਕੜੀਆਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟਾਂ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਪਾਲਣਾ ਹਲਫ਼ਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ NEET ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਪਰਚਾ ਲੀਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਖ਼ਾਮੀਆਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ। ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਜਸਟਿਸ ਪੀ.ਐੱਸ. ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਬੈਂਚ ਦੇ 29 ਮਈ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਇਹ ਜਵਾਬ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤਾ। ਸੰਸਦ ਨੇ 2024 ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕਰਦਿਆਂ ਲੋਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੋਧ ਐਕਟ, 2026 ਵੀ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਮਾਇਨੇ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਰ ਸਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਵਾਦ ਮਗਰੋਂ 21 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੇਠ NEET ਮੁੜ-ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਧਿਆਨ ਰਹੇ ਕਿ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਫ਼ਿਲਹਾਲ CBI ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹਨ। ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਸੰਗਿਆਨ ਲੈਣਾ, ਦੋਸ਼ ਤੈਅ ਹੋਣੇ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚੱਲਣਾ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਫ਼ੈਸਲਾ ਆਉਣ ਤੱਕ ਹਰ ਮੁਲਜ਼ਮ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।