Punjab Cyber Fraud: ਇੱਕ ਸਾਲ ’ਚ 63,000 ਖਾਤੇ ਸੀਲ, ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ?

Meta Description: Punjab Cyber Fraud ਖਿਲਾਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ’ਚ 63,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਸੀਲ ਕੀਤੇ; ਪੂਰੀ ਤੇ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹੋ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ (DGP) ਗੌਰਵ ਯਾਦਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ Punjab Cyber Fraud ਖਿਲਾਫ਼ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 63,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਸੀਲ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਰੁ. 540.34 ਕਰੋੜ ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਈਬਰ ਕਾਰਵਾਈ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

2024 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੀੜਿਤਾਂ ਨੂੰ ਕਰੀਬ ਰੁ. 64 ਕਰੋੜ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ’ਚ 1 ਜਨਵਰੀ 2025 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ ਰੁ. 38.42 ਕਰੋੜ ਵਾਪਸ ਮਿਲੇ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜ ਭਰ ’ਚ 62,253 ਸਾਈਬਰ ਕਰਾਈਮ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹੋਏ।

ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ

• ਜਲੰਧਰ ਕਮਿਸ਼ਨਰੇਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 16,032 ਖਾਤੇ ਸੀਲ ਹੋਏ, ਰੁ. 6.81 ਕਰੋੜ ਵਾਪਸ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਭਰ ’ਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਡਿਜਿਟਲ ਅਰਿਸਟ ਠੱਗੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਧ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
• ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ 7,344 ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ 7,201 ਖਾਤੇ ਸੀਲ ਕੀਤੇ ਗਏ।
• ਕੈਨੇਡਾ ਵਸਦੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਆਨਲਾਈਨ ਠੱਗੀ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਬਲੈਕਮੇਲ ਕਰਕੇ ਵਸੂਲੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਈ, ਤਿੰਨ ਦੋਸ਼ੀ ਫੜੇ ਗਏ।
• ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 129 ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤੇ।

ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?

Punjab Cyber Fraud ਦਾ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਘਰ ਲਈ ਚਿਤਾਵਨੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਠੱਗ ਬੈਂਕ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤੀ ਹੁਕਮ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਠੱਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਇਸਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨੇ ਹੁਣੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਸਦੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਮਾਮਲਾ ਵੀ ਸੁਲਝਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਕੇ ਵੀਡੀਓ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤੇ ਫਿਰ ਬਲੈਕਮੇਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਸਿੱਧੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ’ਤੇ ਹਨ।

ਬਚਾਅ ਲਈ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

1. ਅਣਜਾਣ ਨੰਬਰਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਕਾਲਾਂ ’ਤੇ ਬੈਂਕ ਵੇਰਵੇ ਜਾਂ OTP ਸਾਂਝੇ ਨਾ ਕਰੋ।
2. ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ਰਾਹੀਂ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਰਹੋ।
3. ਠੱਗੀ ਹੋਣ ’ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹੈਲਪਲਾਈਨ 1930 ਜਾਂ cybercrime.gov.in ’ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ।
4. ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਠੱਗੀ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾਓ।

ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ DGP (ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ) ਵੀ ਨੀਰਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਫੋਕਸ ਕੇਵਲ ਚੁਵੇਦ ਵਸੂਲੀ ਤੱਕ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਗ੍ਰੂਮਿੰਗ, ਸਾਈਬਰ ਬੁਲਿੰਗ, ਸੈਕਸਿਤੋਰਸ਼ਨ, ਝੂਠੀ ਦੋਸਤੀ ਤੇ ਗੈਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ’ਤੇ ਵੀ ਫੋਕਸ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਦੁਫ਼ਾਜਾ ਮੱਗਰ, ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਲੁੱਧਿਆਣਾ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਜਲੰਧਰ, ਕਦੋਙੈ ਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਵਰਗੇ ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ 129 ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਕੈਨੇਡਾ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਠੱਗੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਕਿਵੇਂ ਸੁਲਝਾਇਆ ਗਿਆ?

DGP ਯਾਦਵ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਸਦੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਕੇਸ ਵੀ ਸੁਲਝਾਇਆ। ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ, ਆਨਲਾਈਨ ‘ਆਰਦਾਸ’ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਪਾਰਿਵਾਰਿਕ ਮਸਲਾ ਹੱਲ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਵੀਡੀਓ ਸਾਂਝੇ ਕਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਬਾਅਦ ’ਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਸਦੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਫਰਮਾਉਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਤਿੰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਗਿਰਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਰੁ. 3.49 ਲੱਖ ਤੇ 500 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਵਾਪਸ ਕਰਵਾਈਆਂ। ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ 29 ਮੋਬਾਇਲ ਫ਼ੋਨ, ਇੱਕ ਲੈਪਟਾਪ, ਇੱਕ ਡੋਂਗਲ ਤੇ ਇੱਕ ਟੈਬਲੈਟ ਵੀ ਜਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਈ ਵਾਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਪੈਸਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਚਾਅ ਹੈ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ

ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਸੀਲ ਹੋਣ ’ਤੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਪੀੜਤ ਤੁਰੰਤ ਹੈਲਪਲਾਈਨ 1930 ਜਾਂ ਨੇੜਲੇ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ।

ਕੀ ਠੱਗਿਆ ਪੈਸਾ ਵਾਪਸ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਖਾਤਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸੀਲ ਹੋਣ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਵਿਦੇਸ਼ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣ।

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, Punjab Cyber Fraud ਖਿਲਾਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸਖ਼ਤ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਖਰੀ ਬਚਾਅ ਹਰ ਪਾਠਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੂਝ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। PunjabiTime ਅਗਲੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਅਪਡੇਟ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੇਗਾ।

By Kulbir Singh Bajwa, PunjabiTime editor.