UK Social Media Ban: ਬ੍ਰਿਟੇਨ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਬੰਦ ਕਰੇਗਾ; ਜਾਣੋ ਸਾਰੀ ਵੇਰਵੇ।
ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੀਅਰ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵਰਤਣ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ UK Social Media Ban ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਨਲਾਇਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ “ਦੇਸ਼ ਲਈ ਵੱਡਾ ਪਲ” ਆਖਿਆ।
ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੀ ਹੈ?
- ਕੀ ਹੋਇਆ? ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
- ਕਿੱਥੇ? ਯੂਨਾਇਟੇਡ ਕਿੰਗਡਮ (ਬ੍ਰਿਟੇਨ)।
- ਕਦੋਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ? 15 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਘੋਸ਼ਣਾ।
- ਕਿਸਨੇ ਦੱਸਿਆ? ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੀਅਰ ਸਟਾਰਮਰ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਸਕੱਤਰ ਲਿਜ਼ ਕੈਂਡਲ।
- ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ: ਕਰਫਿਉ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਵੇਰਵੇ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੱਸੇ ਜਾਣਗੇ।
ਇਸ UK Social Media Ban ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਆਉਣਗੇ?
ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ ਉਹੀ ਵੱਡੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ ਜੋ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਲਈ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਿੱਚ TikTok, Instagram, Snapchat, YouTube, Reddit, Twitch, X, Threads, Facebook ਅਤੇ Kick ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਇਸ Under-16 Social Media Ban ਨੂੰ “ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਪਲੱਸ” ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਰਗੀ ਪਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ। ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਲਈ ਰਾਤ ਦੇ ਕਰਫਿਉ, ਅਤੇ AI ਚੈਟਬੋਟਾਂ ’ਤੇ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਵਰਗੇ ਵਾਧੂ ਕਦਮ ਵੀ ਵਿਚਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਵੇਰਵੇ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਕਦਮ ਕਿਉਂ ਚੁੱਕਿਆ?
ਸਟਾਰਮਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਲਈ UK Social Media Ban ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ’06 ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੌਮੀ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਵਿੱਚ 10 ਵਿੱਚੋਂ 9 ਮਾਪੇ-ਪਿਉ ਨੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਰਾਏ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਇਹ ਕਦਮ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਲੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਸਮਾਨ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹੀ 10 ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ’ਤੇ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਹਨ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਰਸਤੇ ’ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਵੇਰਵੇ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਉਰ ਯੂ.ਕੇ. ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ’ਤੇ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਦੁਨੀਆ ’ਤੇ ਕੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ UK Social Media Ban ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਰਗੇ ਹੀ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਨਲਾਇਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉੱਤੇ ਬਹਿਸ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਪੇ-ਪਿਉ ਇਹ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਯੂ.ਕੇ. ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਹਲਚਲ ਰਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਯੂ.ਕੇ. ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਸਤੀਫੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਨਲਾਇਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਅਪਣਾਈ।
ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਹੁਣ ਤੱਕ ਆਪਣੀ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਇਸੇ ਰਾਹ ’ਤੇ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਨੀਂਦ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ UK Social Media Ban ਵਰਗੇ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਮਾਪੇ-ਪਿਉ ਅਤੇ ਮਾਹਰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਕਦਮ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੁਝ ਮਾਹਿਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਆਨਲਾਈਨ ਉਮਰ ਪੜਤਾਲ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਬੱਚੇ ਅਸਲੀ ਲੋੜ ਵੇਲੇ ਸਾਧਨਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਨਾ ਰਹਿਣ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
UK Social Media Ban ਕਦੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ?
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਸੂਲ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਕਰਫਿਉ ਵਰਗੇ ਵੇਰਵੇ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੱਸੇ ਜਾਣਗੇ।
ਕਿਹੜੇ ਐਪ ਬੰਦ ਹੋਣਗੇ?
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ TikTok, Instagram, Snapchat, YouTube, Reddit, Twitch, X, Threads, Facebook ਅਤੇ Kick ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਇਹ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਰਗਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ “ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਪਲੱਸ” ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਰਫਿਉ ਅਤੇ AI ਚੈਟਬੋਟ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਬਹਿਸ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ UK Social Media Ban ਦਾ ਅਮਲ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਤੋਂ ਕੀ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ।
ਮਾਹਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ Online Safety UK ਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਇਹ Under-16 Social Media Ban ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ‚ਚ Online Safety UK ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇਗਾ। UK Social Media Ban ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਵੇਰਵੇ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਆਉਣਗੇ।
By Kulbir Singh Bajwa, PunjabiTime editor.