US Iran Strikes: Apache ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਡਿੱਗਣ ਮਗਰੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਸਿਸਟਮਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਤਣਾਅ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੜ੍ਹੋ।
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਡਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੇੜੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੇ Apache ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ Iran ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਹਮਲਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
US Iran Strikes: ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੀ ਪਤਾ ਹੈ
ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਕਮਾਨ CENTCOM ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਹਮਲੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ (ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਂ) ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਆਤਮ-ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਨੁਪਾਤੀ ਜਵਾਬ” ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਈਰਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬੰਦਰ ਅੱਬਾਸ, ਕ਼ਸ਼ਮ ਟਾਪੂ, ਸਿਰਿਕ ਅਤੇ ਜਾਸਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਅਮਰੀਕੀ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ Iran ਦੇ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਡਾਰ ਸਿਸਟਮ ਸਨ, ਅਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਲਹਿਰਾਂ ਚੱਲੀਆਂ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਮਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦਾ ਇੱਕ Apache ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਓਮਾਨ ਦੇ ਤੱਟ ਨੇੜੇ ਗਸ਼ਤ ਦੌਰਾਨ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਕਰੂ ਮੈਂਬਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਚਾ ਲਏ ਗਏ; ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਰਹੀ ਕਿ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਇੱਕ ਮਾਨਵ-ਰਹਿਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਰੋਨ ਕਿਸ਼ਤੀ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ Iran ਨੇ ਸੁੱਟਿਆ, ਪਰ ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲਈ। ਕੁਝ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਅਜੇ ਜਾਂਚ ਅਧੀਨ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਮਲੇ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਈਰਾਨੀ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ਗਾਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕੂਹਸਤਕ, ਮਿਨਾਬ ਅਤੇ ਅਹਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਡਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਅਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
Iran ਦਾ ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
Iran ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਗਚੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ Iran ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਮਲੇ ਜਾਂ ਧਮਕੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਣਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਤਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ।
ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਈ ਝੜਪਾਂ ਕਾਰਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ Iran ਦੇ ਕ਼ਸ਼ਮ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁਵੈਤ ਸਥਿਤ ਅਮਰੀਕੀ ਬੇਸ ਉੱਤੇ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਦਾਗੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਲ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਾਜ਼ੁਕ ਜੰਗਬੰਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਊਰਜਾ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਮ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀ ਰਕਮ ਛੁਡਵਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਝੌਤਾ Iran ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕੇ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਹਰ ਨਵੀਂ ਝੜਪ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਉੱਤੇ ਅਸਰ
ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਤੇਲ ਰਸਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਆਮ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਲਗਭਗ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਅਤੇ LNG ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਜੰਗ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਕਾਰਨ ਇਸ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦਰਾਮਦ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਰ ਖ਼ਬਰ ਲਈ ਪਾਠਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਬੈਰੂਤ ਹਮਲੇ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਫਿਲਹਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਿਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਜੰਗ ਵਧਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਗਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ Iran ਦਾ ਸਟੈਂਡ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੇੜੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੀ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਪਾਠਕ CENTCOM ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਾਲਾਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਸਿਓਂ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਪਰ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਟਾਈਮ ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੇਗਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇਰੇ ਵੇਰਵੇ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ।