Virender Singh Basoya ਨੂੰ UAE ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ NCB ਨੇ 14 ਅਗਸਤ ਦੀ ਸਵੇਰ IGI Airport ’ਤੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ; ਏਜੰਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਮੁੱਖ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਾਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।
Narcotics Control Bureau ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ Virender Singh Basoya ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ Indira Gandhi International Airport ’ਤੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ। Press Information Bureau ਵੱਲੋਂ 14 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ Basoya ਨੂੰ UAE ਵਿੱਚ ਜੂਨ 2026 ਦੌਰਾਨ INTERPOL Red Notice ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ Red Notice NCB ਦੀ ਬੇਨਤੀ ’ਤੇ ਜਾਰੀ ਹੋਇਆ ਸੀ।
NCB ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ UAE ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸੀ ਸੰਭਵ ਹੋਈ। ਉਹ 14 ਅਗਸਤ ਦੀ ਸਵੇਰ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਇਸ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਰਜ ਦਾਅਵੇ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ।
Virender Singh Basoya ਖ਼ਿਲਾਫ਼ NCB ਦਾ ਕੀ ਦਾਅਵਾ ਹੈ
ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਫਰਵਰੀ 2024 ਵਿੱਚ Pune City Police ਵੱਲੋਂ 500 ਗ੍ਰਾਮ mephedrone ਦੀ ਬਰਾਮਦਗੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਾਂਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 867 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 970 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ mephedrone ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਰਾਮਦਗੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਹ ਮਾਤਰਾ ਲਗਭਗ 1,837 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ NCB ਦੇ Mumbai Zonal Unit ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ। ਏਜੰਸੀ ਨੇ Basoya ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਕਥਿਤ ਮੁੱਖ ਆਪਰੇਟਿਵ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਾਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। NCB ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਬਾਹਰ ਭੇਜਣ ਵਾਲੀ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
NCB ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਲਗਭਗ 970 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ mephedrone ਦੀ ਖੇਪ ਨੂੰ ਕੂਰਿਅਰ ਚੈਨਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਜਾਂਚੀ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ। ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਅ ’ਤੇ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਾ-ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਹਾਲੀਆ ਸੰਦਰਭ ਲਈ PunjabiTime ਦੀ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਹੈਰੋਇਨ ਬਰਾਮਦਗੀ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਕੇਸ ਨਾਲ ਵੀ ਨਾਮ ਜੋੜਿਆ
PIB ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ Basoya ਦਾ ਨਾਮ Delhi Police Special Cell ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ cocaine ਤਸਕਰੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਇਆ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ, Hapur, Ghaziabad ਅਤੇ Ankleshwar ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ 1,300 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ cocaine, mephedrone ਅਤੇ hydroponic weed ਦੀ ਬਰਾਮਦਗੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ Basoya ਦੀ ਕਥਿਤ ਭੂਮਿਕਾ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ, ਆਵਾਜਾਈ, ਸਟੋਰੇਜ ਅਤੇ ਵੰਡ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਵੀ “ਕਥਿਤ” ਸ਼ਬਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਾਬਤ ਦੋਸ਼ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ Press Information Bureau ਦੀ NCB ਰਿਲੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ The Indian Express ਨੇ ਵੀ 14 ਅਗਸਤ ਨੂੰ Basoya ਦੀ UAE ਤੋਂ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ NCB ਵੱਲੋਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਜਾਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
Operation GLOBAL-HUNT ਕੀ ਹੈ
NCB ਨੇ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਆਪਣੇ Operation GLOBAL-HUNT ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। ਏਜੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਮਕਸਦ ਉਹਨਾਂ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਭਗੌੜਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਪੀਛਾ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ INTERPOL ਨੋਟਿਸ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਨੂੰਨ-ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Basoya ਦੀ UAE ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸੀ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸ ਅੰਤਰਾਲੇ ਦੌਰਾਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚੱਲੀ। ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ “return” ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ “extradition” ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਿਤ ਅਦਾਲਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ “ਵਾਪਸੀ” ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
ਹੁਣ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ
ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਣ ਮਗਰੋਂ NCB ਦੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਸਬੂਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਣ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਿਰਾਸਤ ਦੀ ਮਿਆਦ, ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੁਕਮ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਭਵਿੱਖਲਾ ਪੜਾਅ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਮਾਮਲਾ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਪਲਾਈ ਚੈਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੇਗਾ। ਫਿਲਹਾਲ ਪੱਕੀ ਤਾਜ਼ਾ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ Basoya UAE ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ NCB ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 14 ਅਗਸਤ ਦੀ ਸਵੇਰ IGI Airport ’ਤੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਅਦਾਲਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।