2026 ਵਿੱਚ ਬਣ ਰਿਹਾ El Niño ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਪੈਟਰਨ ‘ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। World Meteorological Organization (WMO) ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਦੌਰਾਨ El Niño ਦੇ ਹੋਰ ਤੀਬਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧੇਗੀ।
WMO ਦੇ ਬਹੁ-ਮਾਡਲ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਗਰਾਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ seasonal anomaly 2.9 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੌਸਮ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਨਵੇਂ ਅਨੁਮਾਨ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੀਬਰ El Niño ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ WMO ਖੁਦ “super El Niño” ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵਰਗੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦੀ।
ਕਿਹੜੇ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
WMO ਦੀ seasonal outlook ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਯੂਰਪ, ਅਰਬ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ, ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ, ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਕੇਂਦਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਰੇਬੀਅਨ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਵਰਖਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। Greater Horn of Africa, ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਦੱਖਣੀ ਯੂਰਪ, ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੀਂਹ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ, ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਕੇਂਦਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਰਖਾ ਦਾ ਜੋਖ਼ਮ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Indian Ocean Dipole ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ
ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ 2026 ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸਿਰਫ਼ El Niño ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। WMO ਨੇ positive Indian Ocean Dipole ਦੇ ਬਣਨ ਦੀ ਵੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਪੈਟਰਨ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਗਰਮ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਠੰਢਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। El Niño ਅਤੇ positive Indian Ocean Dipole ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੇ, ਬਾੜ, ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ ਅਤੇ ਅਸਧਾਰਨ ਗਰਮੀ ਦਾ ਜੋਖ਼ਮ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
El Niño ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜਲਵਾਯੂ ਪੈਟਰਨ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਰ ਦੋ ਤੋਂ ਸੱਤ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ 9 ਤੋਂ 12 ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗਰਮ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਹਰ El Niño ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ, ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੁੰਦਰੀ-ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਪੈਟਰਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
WMO ਨੇ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਸਿਹਤ, ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਅਗਾਊਂ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਮੌਸਮੀ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਬਾੜ, ਸੁੱਕਾ ਜਾਂ ਹੀਟਵੇਵ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਾਪਰੇਗਾ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਕੇਤ ਜੋਖ਼ਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।