Vladimir Putin Iturup visit ਦੌਰਾਨ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ 13 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਵਿਵਾਦਿਤ ਕੁਰਿਲ ਟਾਪੂ-ਲੜੀ ਦੇ Iturup ਟਾਪੂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ’ਤੇ Japan ਨੇ ਤਿੱਖਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵਿਰੋਧ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ।
ਰੂਸ ਅਤੇ Japan ਵਿਚਾਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਇਲਾਕਾਈ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਮਿਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦਿਮੀਰ ਪੁਤਿਨ Iturup ਪਹੁੰਚੇ। Kremlin ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਾਪੂ ’ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਟਾਪੂ ਰੂਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਹੇਠ ਹੈ, ਪਰ Japan ਇਸਨੂੰ Etorofu ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਇਲਾਕਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
Reuters ਅਤੇ Associated Press ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਪੁਤਿਨ ਦੀ ਇਸ ਵਿਵਾਦਿਤ ਟਾਪੂ-ਲੜੀ ਵੱਲ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰਾ ਹੈ। ਜਪਾਨ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਵਿਰੋਧ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ। ਟੋਕਿਓ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚਾਰ ਦੱਖਣੀ ਟਾਪੂ ਉਸਦੇ “Northern Territories” ਹਨ, ਜਦਕਿ ਮਾਸਕੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਕੀਕਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਵਿਵਾਦ ਕਰਕੇ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।
Vladimir Putin Iturup visit ਨੇ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿਵਾਦ ਮੁੜ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਇਆ
Iturup ਕੁਰਿਲ ਟਾਪੂ-ਲੜੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਜਪਾਨ ਦੇ ਹੋਕਾਇਡੋ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਹੀਂ। ਸੋਵੀਅਤ ਫੌਜਾਂ ਨੇ 1945 ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। Japan ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਚਾਰ ਦੱਖਣੀ ਟਾਪੂ ਉਸਦੀ ਸੰਪ੍ਰਭੁਤਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਰੂਸ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਨਾਗਰਿਕ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਜਪਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਅਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਟੋਕਿਓ ਲਈ ਕਿਸੇ ਰੂਸੀ ਉੱਚ ਨੇਤਾ ਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ’ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਉਸਦੇ ਖੇਤਰੀ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਵਜੋਂ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। Reuters ਨੇ ਜਪਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ Sanae Takaichi ਦੇ ਬਿਆਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਜਪਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਪੱਖੀ ਸੰਬੰਧ ਸੁਧਾਰਨਾ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਟਾਪੂ ’ਤੇ ਕੀ ਕੀਤਾ
Kremlin ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਮੀਡੀਆ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਤਿਨ ਨੇ Iturup ’ਤੇ ਮੱਛੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇਕਾਈ ਵੇਖੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ। AP ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਵੀ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ Sakhalin ਖੇਤਰ ਦੇ ਗਵਰਨਰ Valery Limarenko ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਦੌਰਾ ਇਸ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਸਕੋ ਟਾਪੂਆਂ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕਾਬੂ ਨੂੰ ਸਧਾਰਣ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਹਕੀਕਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤਿਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੂਸ ਦੇ Pacific Fleet ਦੀਆਂ ਕਵਾਇਦਾਂ ਵੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ। Japan ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੈਨਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ’ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ Iturup ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਦੌਰਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਏਸ਼ੀਆ-ਪੈਸਿਫਿਕ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜ ਗਈ ਹੈ।
ਰੂਸ-Japan ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਕੀ ਮਤਲਬ
ਮਾਸਕੋ ਅਤੇ ਟੋਕਿਓ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ 2022 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਜਪਾਨ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨ ਉੱਤੇ ਰੂਸੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰੂਸ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ। ਰੂਸ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਦਰਭ ਲਈ PunjabiTime ਦੀ US Senate Russia sanctions bill ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਪਿਛੋਕੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਰੂਸ ਨੇ ਜਪਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਬਾਰੇ ਕਈ ਗੱਲਬਾਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ Iturup ਦਾ ਮਸਲਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਸ-ਪੱਛਮ ਟਕਰਾਅ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜਪਾਨ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਰੂਸ ਆਪਣੀ ਸੰਪ੍ਰਭੁਤਾ ’ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪੁਤਿਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਯਾਤਰਾ ਇਸ ਰੂਸੀ ਰੁਖ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ
ਹੁਣ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਰਹੇਗੀ ਕਿ ਜਪਾਨ ਰਸਮੀ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਜਪਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਰੂਸੀ ਰਾਜਦੂਤ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਚੈਨਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ ਇਤਰਾਜ਼ ਹੋਰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮਾਸਕੋ Iturup ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੱਖਣੀ ਕੁਰਿਲ ਟਾਪੂਆਂ ’ਤੇ ਸੈਨਿਕ ਜਾਂ ਆਰਥਿਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ Kremlin ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ Iturup ਦੌਰਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ Associated Press ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵੇਰਵੇ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਦੌਰਾ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਰਿਲ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਵਿਵਾਦ ਅਜੇ ਵੀ ਰੂਸ-ਜਪਾਨ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।