ਕਾਂਗੋ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਇਬੋਲਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪੜਾਅ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। 18 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਏ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 5,021 ਅਤੇ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2,378 ਤੱਕ ਪੁੱਜ ਗਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ (WHO) ਦੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਟੈਡਰੋਸ ਅਧਾਨੋਮ ਗੈਬਰੇਯੇਸਸ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਅਜੇ ਕਾਬੂ ਹੇਠ ਨਹੀਂ ਆਈ।
ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ
ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਪ੍ਰਕੋਪ 2014-16 ਦੌਰਾਨ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਇਬੋਲਾ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟੈਡਰੋਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਡੀ ਬੜ੍ਹਤ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪਿੱਛੇ ਹੀ ਦੌੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਛੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਤੂਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੀਵੂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਲਾਤ ਗੰਭੀਰ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪ੍ਰਕੋਪ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਮੌਤ ਦਰ ਲਗਭਗ 47 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਉੱਤਰੀ ਕੀਵੂ ਵਿੱਚ ਇਹ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਕੋਪ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਲਾਨ 15 ਮਈ 2026 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜਾਂਚ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਹੀ ਖਾਣਾਂ ਵਾਲੇ ਕਸਬੇ ਮੋਂਗਬਵਾਲੂ ਤੋਂ ਫੈਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਅੜਚਣ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਫੈਲਿਆ ਵਾਇਰਸ ਬੁੰਡੀਬੁਗਯੋ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਅਜੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਟੀਕਾ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਟੀਕੇ ਇਬੋਲਾ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਲਈ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਟੀਕੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਲੰਟੀਅਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਲੱਖਾਂ ਖ਼ੁਰਾਕਾਂ ਤਿਆਰ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਟਰਾਇਲ ਦੇ ਸਿੱਟਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ।
ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਾਲਾਤ
ਪੂਰਬੀ ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ। ਕਈ ਥਾਂਈਂ ਸਿਹਤ ਟੀਮਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤਨਖ਼ਾਹਾਂ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਹੜਤਾਲਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕਈ ਕੇਸ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਲਾਗ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅੱਗੇ ਫੈਲ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ’ਤੇ ਸਵਾਰੀ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਚਾਲਕ ਵੀ ਲਾਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਤੱਕ ਲਿਜਾਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਜ਼ਰੀਆ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ।
PunjabiTime ਇਸ ਪ੍ਰਕੋਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਕਵਰੇਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਪੜ੍ਹੋ: ਕਾਂਗੋ ਇਬੋਲਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਰਿਪੋਰਟ। ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਸਾਰੀ ਟੇਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦਾ ਘੇਰਾ ਵਧਾਉਣ, ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਟੀਕੇ ਦੇ ਟਰਾਇਲ ਦੇ ਸਿੱਟਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੈ।