OpenAI Astra model ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੁਝ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ‘ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ’ ਸਾਈਬਰ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ OpenAI ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ 7 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਜਾਰੀ OpenAI ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਲੌਗ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਡਲ Astra ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਵਿੱਚ ਏਜੰਟਿਕ ਕੋਡਿੰਗ ਤੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੱਖੋਂ ਵੱਡੀ ਤਰੱਕੀ ਦਿਖੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਇਸ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਕਿ ਮਾਡਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਦਰਜੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
‘ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ’ ਸਾਈਬਰ ਦਰਜੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੀ ਹੈ
ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰੀਪੇਅਰਡਨੈੱਸ ਫ੍ਰੇਮਵਰਕ ਮੁਤਾਬਕ ਕੋਈ ਮਾਡਲ ਉਦੋਂ ‘ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ’ ਦਰਜੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਦਖ਼ਲ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਅਸਲ ਸਿਸਟਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਮੀਆਂ ਲੱਭ ਕੇ ਵਰਤਣਯੋਗ ਬਣਾ ਸਕੇ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਆਮ ਹਦਾਇਤ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਹਮਲਾ ਯੋਜਨਾ ਖ਼ੁਦ ਬਣਾ ਕੇ ਲਾਗੂ ਕਰ ਸਕੇ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਖ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦਰਜਾ ਪੱਕਾ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਇਹ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ OpenAI ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਫ੍ਰੇਮਵਰਕ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਸੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ GPT-5.6-Sol ਸਮੇਤ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮਾਡਲ ਇਸੇ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ ‘ਹਾਈ’ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ, ‘ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ’ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸੰਸਥਾ ਨੇ Astra ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ।
OpenAI Astra model ਲਈ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਦਮ
ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ Astra ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁਣ ਵੱਖਰੇ ਤੇ ਇਕੱਲੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪਹੁੰਚ ਸੀਮਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕੋਡ ਸੈਂਡਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚੱਲੇਗਾ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਮਾਡਲ ਵੇਟਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਇਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ Astra ਦੇ ਹਰ ਏਜੰਟਿਕ ਇਸਤੇਮਾਲ ਉੱਤੇ, ਸਿਖਲਾਈ ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਮੇਤ, ‘ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਮੌਨੀਟਰਿੰਗ’ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਿਗਰਾਨ ਸਿਸਟਮ ਮਾਡਲ ਦੀ ਸੋਚਣ-ਲੜੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋਖ਼ਮ ਵਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਿਖਣ ‘ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਜਾਂਚ
OpenAI ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਬੰਧਤ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਚੋਣਵੀਆਂ AI ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਾਡਲ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪਰਖੇਗੀ, ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮ ਦੇਵੇਗੀ। ਐਕਸਿਓਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਟਾਲਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੈਮ ਆਲਟਮੈਨ ਨੇ ਐਕਸ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਕੰਪਨੀ Astra ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤਾਕਤਵਰ ਮਾਡਲ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰੱਖਣਾ ਚੰਗੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਰਿਲੀਜ਼ ਦੀ ਕੋਈ ਤਰੀਕ ਅਜੇ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
AI ਏਜੰਟਾਂ ਦੇ ਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਹਾਲੀਆ ਮਾਮਲੇ
ਇਹ ਐਲਾਨ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ AI ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਏਜੰਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਮੰਨੀਆਂ ਹਨ। ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ OpenAI ਨੇ Hugging Face ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸੀ ਸੀ; ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ Astra ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ AI ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੇ 5 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਪਰਖ ਦੌਰਾਨ Anthropic ਦੇ Mythos 5 ਅਤੇ OpenAI ਦੇ GPT-5.6-Sol ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਏਜੰਟਾਂ ਨੇ 19 ਵਾਰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੱਦਾਂ ਟੱਪੀਆਂ। ਮੈਟਾ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਅਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਆਮ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ
ਫ਼ਿਲਹਾਲ Astra ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਮ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਪਰ ਇਹ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਬਚਾਅ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸੌਫ਼ਟਵੇਅਰ ਅੱਪਡੇਟ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਪਹੁੰਚ ਵਾਲੇ ਖਾਤੇ, ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋਏ EU AI ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਨਿਯਮ ਵੀ ਇਸੇ ਬਹਿਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।