ਅਮਰੀਕੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਸਕੱਤਰ ਸਕਾਟ ਬੈਸੰਟ ਦੇ ਬਿਆਨ ਮਗਰੋਂ 4 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚਾ ਤੇਲ 5.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਡਿੱਗ ਕੇ 79.36 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ’ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ, ਜਦਕਿ ਈਰਾਨ ਤੇ ਓਮਾਨ ਵਿਚਾਲੇ Strait of Hormuz deal ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ।
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਕਾਹਿਰਾ — ਅਮਰੀਕੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਸਕੱਤਰ ਸਕਾਟ ਬੈਸੰਟ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ, 4 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਸੀ.ਐੱਨ.ਬੀ.ਸੀ. ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਜਲਡਮਰੂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਅੱਜ ਜਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਸਾਡਾ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਜਾਵੇ”। ਸੀ.ਐੱਨ.ਬੀ.ਸੀ. ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਬਿਆਨ ਮਗਰੋਂ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚਾ ਤੇਲ 5.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਡਿੱਗ ਕੇ 79.36 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ’ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ, ਜੋ 10 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਪੱਧਰ ਹੈ।
Strait of Hormuz deal ਉੱਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੀ ਪੱਕਾ ਹੈ
ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਦੋ ਖੇਤਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਭਰ ਰਹੇ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਜਹਾਜ਼ ਈਰਾਨ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਖਾੜੀ ਫਾਰਸ ਵਿੱਚ ਆਉਣਗੇ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਬਦਲੇ ਸਰਵਿਸ ਫ਼ੀਸ ਲਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਰੂਪ ਵੱਖਰਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਝੌਤਾ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਹਟਾਉਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੰਭਾਵੀ ਸਮਝੌਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਇਸਮਾਈਲ ਬਗ਼ਾਈ ਮੁਤਾਬਕ ਓਮਾਨ ਨਾਲ ਦੁਵੱਲੀ ਗੱਲਬਾਤ “ਸੁਰੱਖਿਆ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਲਾਂਘੇ ਬਣਾਉਣ” ਉੱਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੋਵੇਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਤੀਜਾ ਗੱਲਬਾਤ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਐਲਾਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਈਰਾਨ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਗੱਲਬਾਤ ਸਿਰਫ਼ ਓਮਾਨ ਨਾਲ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਫ਼ੀਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਿਉਂ ਹੈ
ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਅਜੇ ਨਹੀਂ”। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਜਲਡਮਰੂ ਉੱਤੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਝੌਤਾ “ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਮਿਸਾਲ” ਕਾਇਮ ਕਰੇਗਾ।
ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ “ਆਰਜ਼ੀ” ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਜਾਂ ਫ਼ੀਸ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਉਸੇ ਪੁਰਾਣੀ ਸਥਿਤੀ ’ਤੇ ਕਾਇਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ “ਕੋਈ ਵੀ ਧਿਰ ਲਾਂਘਿਆਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਦੇ ਹੱਕ ਉੱਤੇ ਕਬ਼ਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ”। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੀਸ ਲੈਣ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗਾ”। ਬੈਸੰਟ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੀ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਦੀ ਫ਼ੀਸ ਲੱਗੇਗੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੋਵੇਗੀ”।
ਜਲਡਮਰੂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਬੰਦ ਹੈ
ਐਲਾਨ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਬਹਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਓਮਾਨ ਦੇ ਤਟ ਨੇੜੇ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਲਵਾਹਕ ਜਹਾਜ਼ ਨੇ “ਅਣਪਛਾਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਈਲ” ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਯੂ.ਕੇ. ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਟ੍ਰੇਡ ਓਪਰੇਸ਼ਨਜ਼ ਸੈਂਟਰ ਨੇ ਦਿੱਤੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫਰਮ ਐਂਬਰੇ ਮੁਤਾਬਕ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪੁੱਜਾ। ਯਾਨੀ ਐਲਾਨ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਹੈ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਜੋਖ਼ਮ ਕਾਇਮ ਹੈ।
ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਕਰੀਬ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਵਪਾਰਕ ਤੇਲ ਤੇ ਗੈਸ ਇਸੇ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦਾ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਈਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਈਂਧਣ, ਖਾਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੱਧੀਆਂ। ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਜਲਡਮਰੂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਬਾਰੇ ਅੰਤਰਿਮ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਮਿਆਦ ਕਰੀਬ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਦੂਰ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਕੀ ਮਤਲਬ
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਦਰਾਮਦ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬ੍ਰੈਂਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਾਮਦ ਬਿੱਲ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਜਲਡਮਰੂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਚਾਲੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਪੜ੍ਹੋ Iran US Talks ਉੱਤੇ ਟਰੰਪ ਦਾ ਦਾਅਵਾ, ਤੇਹਰਾਨ ਦਾ ਇਨਕਾਰ ਅਤੇ Hormuz Oil Price Drop: ਭਾਰਤ ਲਈ ਕੀ ਮਤਲਬ?