Delhi Cyber Fraud Punjab Arrests ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਚਾਰ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ 9 ਮੁਲਜ਼ਮ ਫੜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੋ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਕਮ 15.71 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
Delhi Cyber Fraud Punjab Arrests: ਕੀ ਹੈ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਥਾਣੇ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਫੈਲੇ ਇੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਮਿਊਲ ਖਾਤਾ ਗਿਰੋਹ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਪੋਰਟਲ (NCRP) ‘ਤੇ ਇਸ ਗਿਰੋਹ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 34 ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਰਜ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ 15.71 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਰਜ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਟੀਮ ਨੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਗੁਜਰਾਤ, ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਕੁੱਲ ਨੌਂ ਮੁਲਜ਼ਮ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ
ਪੁਲਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪੈਸੇ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਪੰਜਾਬ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ (43) ਅਤੇ ਸੋਨੀਆ ਸ਼ਰਮਾ (42) ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਮੁਲਜ਼ਮ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਕਮ ਅੱਗੇ ਭੇਜਣ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਬਾਕੀ ਸੱਤ ਮੁਲਜ਼ਮ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਗੁਜਰਾਤ ਤੇ ਕੇਰਲ ਤੋਂ ਫੜੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਜਮਾਲੁਦੀਨ ਫੈਸਲ, ਸ਼ੋਏਬ ਦਿਲਾਵਰ ਸੱਯਦ, ਸਿੱਦੀਕੀ ਮੁਹੰਮਦਸਿੱਦੀਕ, ਸ਼ੇਖ਼ ਰਿਆਜ਼ੂਦੀਨ ਇਮਤਿਆਜ਼, ਹਮਜ਼ਾ ਹੁਮਾਯੂੰ, ਕਮਾਲਸ਼ਾਹ ਕਾਦਰਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਮੁਜ਼ੱਮਿਲ ਥਾਇਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮਿਊਲ ਖਾਤੇ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
ਮਿਊਲ ਖਾਤਾ ਓਹ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਕਮ ਲੁਕਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਤਾਧਾਰਕ ਨੂੰ ਹਰ ਲੈਣ-ਦੇਣ ‘ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਰਕਮ ਕਈ ਹੋਰ ਖਾਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਘੁੰਮਾ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਕਰਕੇ ਪੁਲਿਸ ਲਈ ਅਸਲ ਸਰਗਨਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਲੰਬਾ ਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕੰਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲਿੰਕ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ
ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚ ‘ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗਿਰੋਹ ਦੇ ਕਤਰ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸਬੰਧ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਦੁਬਈ ਅਧਾਰਿਤ ਸਾਥੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਚਾਲਨ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਪੁਲਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਡਿਜੀਟਲ ਸਬੂਤ ਤੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਜਾਂਚ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਅਜੇ ਅਦਾਲਤ ‘ਚ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਗਿਰੋਹ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ‘ਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।
ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਫਸਾਇਆ ਗਿਆ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਮੁਤਾਬਕ ਗਿਰੋਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਸ ਰਾਹੀਂ ਵੱਡੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਜਾਅਲੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਕੀਮਾਂ ‘ਚ ਪੈਸਾ ਲਗਵਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਪੈਸਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਮਿਊਲ ਖਾਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸਲ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਈ ਪੀੜਤਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗਿਰੋਹ ਦੇ ਝਾਂਸੇ ‘ਚ ਆ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਗੁਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਵਾਪਸ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੁਣ ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ‘ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਵਧਦਾ ਸਾਈਬਰ ਖ਼ਤਰਾ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸੂਬੇ ‘ਚ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਵਧਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਅਕਸਰ ਖ਼ਾਲੀ ਜਾਂ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਲਏ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਅੰਤਰ-ਰਾਜੀ ਗਿਰੋਹ ਫੜਨੇ ਔਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨਾ ਲੰਬਾ ਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕੰਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਲਿਸ ਟੀਮਾਂ ਹੁਣ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਗਿਰੋਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਲਖਨਊ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਗਿਰੋਹ ਵਿੱਚ 119 ਮੁਲਜ਼ਮ ਫੜੇ ਗਏ ਸਨ।
ਅੱਗੇ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ
ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਨੌਂ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ ਅਦਾਲਤ ‘ਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅਣਪਛਾਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਪੈਸਾ ਨਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੁਰੰਤ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਪੋਰਟਲ (cybercrime.gov.in) ‘ਤੇ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਅਜੇ ਜਾਂਚ ਅਧੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਦਾਲਤ ‘ਚ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਹੋਣਾ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ।