ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਰਬਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਿਆਂ Punjab Child Development ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ “ਲਿਟਲ ਸਟੈਪਸ, ਬਿਗ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ” ਨਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਇਸਤਰੀ ਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ “ਪੰਜਾਬ ਚਾਈਲਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਾਨਕਲੇਵ 2026” ਦੌਰਾਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਮਕਸਦ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪੋਸ਼ਣ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲ ਬੱਚੇ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ
| ਵੇਰਵਾ | ਜਾਣਕਾਰੀ |
|---|---|
| ਕੀ ਹੋਇਆ? | Punjab Child Development ਲਈ “ਲਿਟਲ ਸਟੈਪਸ, ਬਿਗ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ” ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ |
| ਕਿੱਥੇ? | ਪੰਜਾਬ (ਸਾਰੇ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ) |
| ਕਦੋਂ? | ਜੂਨ 2026, ਚਾਈਲਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਾਨਕਲੇਵ ਦੌਰਾਨ |
| ਕਿਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ? | ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਇਸਤਰੀ ਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ |
| ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਅਸਰ | ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਲਾਭ |
| ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ | ਮੁਹਿੰਮ ਲਾਗੂ; ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਵਰਕਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਮਲ |
ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ
- Punjab Child Development ਲਈ “ਲਿਟਲ ਸਟੈਪਸ, ਬਿਗ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ” ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
- ਜਨਮ ਤੋਂ 3 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੇ ਹਰ ਬੱਚੇ ਲਈ “ਚਾਈਲਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਰਿਪੋਰਟ ਕਾਰਡ”।
- ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਸਚਿੱਤਰ ਗਾਈਡਬੁੱਕ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
- “ਮਿਸ਼ਨ ਆਰੰਭ” ਰਾਹੀਂ ਲਗਭਗ 1.6 ਲੱਖ ਮਾਪੇ ਜੁੜੇ।
- 26,209 ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ।
ਕੀ ਹੋਇਆ?
Punjab Child Development ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ “ਲਿਟਲ ਸਟੈਪਸ, ਬਿਗ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ” ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਟ੍ਰੈਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਿਭਾਗ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਕਮੀ ਜਾਂ ਦੇਰੀ ਦੀ ਛੇਤੀ ਪਛਾਣ ਹੋ ਸਕੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਰਹਿੰਦੇ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ।
ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਕੀ-ਕੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ?
ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ “ਚਾਈਲਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਰਿਪੋਰਟ ਕਾਰਡ” ਹੈ, ਜੋ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੇ ਹਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਕਾਰਡ ਰਾਹੀਂ ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਉਮਰ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੜਾਅ ਟ੍ਰੈਕ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਚਿੱਤਰ ਗਾਈਡਬੁੱਕ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸੌਖੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਮਿਸ਼ਨ ਆਰੰਭ ਕੀ ਹੈ?
ਵਿਭਾਗ ਦੀ “ਮਿਸ਼ਨ ਆਰੰਭ” ਨਾਂ ਦੀ ਵਟਸਐਪ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਮ ਲਰਨਿੰਗ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰੇ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ 26,209 ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਵਰਕਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲਗਭਗ 1.6 ਲੱਖ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਿੰਡ-ਪਿੰਡ ਤੱਕ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਪੇ ਘਰ ਬੈਠੇ ਹੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਇਸਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ?
ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਲਾਭ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੱਖਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਚੰਗੀ ਦੇਖਭਾਲ ਮਿਲ ਸਕੇਗੀ। ਮਾਵਾਂ ਧੀਆਂ ਸਤਕਾਰ ਯੋਜਨਾ ਵਾਂਗ ਇਹ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪਹਿਲ ਹੈ।
ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
- ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
- ਹਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰਿਪੋਰਟ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਵੇਗਾ।
- ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਛੇਤੀ ਪਛਾਣ ਤੇ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
- ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲੇਗਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸਫ਼ਲਤਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
“ਲਿਟਲ ਸਟੈਪਸ, ਬਿਗ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ” ਮੁਹਿੰਮ ਕੀ ਹੈ?
ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਰਬਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਮੁਹਿੰਮ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਕਾਰਡ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ?
ਜਨਮ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੇ ਹਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਹ ਕਾਰਡ ਮਿਲੇਗਾ। ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਿਸ਼ਨ ਆਰੰਭ ਨੇ ਕਿੰਨੇ ਮਾਪੇ ਜੋੜੇ?
ਮਿਸ਼ਨ ਆਰੰਭ ਨੇ ਲਗਭਗ 1.6 ਲੱਖ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਹੈ।
Punjab Child Development ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਇੱਕ ਸਲਾਘਾਯੋਗ ਕਦਮ ਹੈ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਅਮਲ ਅਤੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।
By Kulbir Singh Bajwa, PunjabiTime editor.