ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ 15-ਨੁਕਾਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਮਾਸ ਦੇ ਪੂਰੇ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ ਬਿਨਾਂ ਫ਼ੌਜ ਨਹੀਂ ਹਟੇਗੀ; Netanyahu Gaza peace plan ਉੱਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਜਾਰੀ।
ਇਸਰਾਈਲ ਨੇ ਗਾਜ਼ਾ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ-ਸਮਰਥਿਤ 15-ਨੁਕਾਤੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਖਾਕਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਐਤਵਾਰ, 9 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਕੈਬਨਿਟ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਦਰਜ ਸ਼ਬਦਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਹਾ, “ਇਸਰਾਈਲ 15-ਨੁਕਾਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਮਾਸ ਦੇ ਅਸਲ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼ੌਜ ਕੋਈ ਵਾਪਸੀ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ।
ਕੈਬਨਿਟ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ
ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫ਼ੌਜ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਰਹੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਭਾਰੀ, ਦਰਮਿਆਨੇ ਅਤੇ ਹਲਕੇ — ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ “ਅਸਲੀ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ ਹੋਵੇ, ਦਿਖਾਵੇ ਦਾ ਨਹੀਂ”।
ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵਿਚਾਰ ਹਨ, ਕੁਝ ਸਾਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹਨ ਤੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਡਟ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਖੜ੍ਹਨਾ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਨ, ਕੋਈ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗਾ।
ਇਸਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ। ਬੀਬੀਸੀ ਤੇ ਐੱਨਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲਈ ਰਿਆਇਤਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਸੌਖੀਆਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਹੈ; ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
Netanyahu Gaza peace plan ਦਾ 15-ਨੁਕਾਤੀ ਖਾਕਾ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ
ਇਹ ਖਾਕਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ “ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਪੀਸ” ਨੇ 30-31 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬੋਰਡ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਸੀ ਕਿ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਮਾਸ ਤੇ ਬਾਕੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਧੜਿਆਂ ਦੇ “ਮੁਕੰਮਲ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ” ਉੱਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸਨੂੰ “ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੱਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਦਮ” ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪਾਠ ਮੁਤਾਬਕ ਹਥਿਆਰ ਪੜਾਅਵਾਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਗੇ ਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਇੱਕ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਹੱਥ ਹੋਵੇਗਾ; ਕੋਈ ਹਥਿਆਰ ਇਸਰਾਈਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੌਂਪਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਥਿਰਤਾ ਬਲ ਤੇ ਨਵੀਂ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਪੁਲਿਸ ਤਾਇਨਾਤ ਹੋਣੀ ਹੈ।
ਹਰ ਪੜਾਅ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਤਸਦੀਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਪਰਖਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਤਾਂ ਹੀ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਪਿਛਲਾ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ। ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਪੀਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਮਤੇ 2803 (2025) ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਹਮਾਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ
ਹਮਾਸ ਨੇ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖਾਕੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਟੈਲੀਗਰਾਮ ਉੱਤੇ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਮੂਹ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਖਾਕੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ ਤੇ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਨੂੰ “ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਣ” ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
ਪਰ ਇਹ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਨਹੀਂ। ਬੀਬੀਸੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰੀ ਹਥਿਆਰ ਸੌਂਪਣਾ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਕਿ ਇਸਰਾਈਲ “ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਮਲਾਵਰੀ” ਬੰਦ ਕਰੇ ਤੇ ਫ਼ੌਜ ਹਟਾਏ। ਹਮਾਸ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ।
ਹਮਾਸ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਬਿਊਰੋ ਮੈਂਬਰ ਬਾਸਿਮ ਨਈਮ ਨੇ ਏਐੱਫ਼ਪੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਵਿਚੋਲੇ ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਰੰਟਰ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਕਿ ਉਹ ਖਾਕੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਅੜਿੱਕਾ ਨਾ ਪਾਉਣ।”
ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਪੀਸ ਦੂਤ: ਭਰੋਸੇ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ, ਤਸਦੀਕ ਉੱਤੇ
ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਪੀਸ ਦੇ ਗਾਜ਼ਾ ਲਈ ਉੱਚ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਨਿਕੋਲਾਏ ਮਲਾਦੇਨੋਵ ਨੇ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਇਸਰਾਈਲ ਦੇ ਚੈਨਲ 12 ਨੂੰ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦਿੱਤੀ। ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇਸਰਾਈਲ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੋਜਨਾ “ਭਰੋਸੇ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਗਈ”, ਸਗੋਂ ਹਰ ਕਦਮ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ।
ਅਨਾਦੋਲੂ ਏਜੰਸੀ ਵੱਲੋਂ ਦਰਜ ਸ਼ਬਦਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, “ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ — ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇਸਰਾਈਲ ਤੋਂ — ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਤਸਦੀਕਸ਼ੁਦਾ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਥਿਆਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਫ਼ੌਜੀ ਵਾਪਸੀ ਇਲਾਕਾ-ਦਰ-ਇਲਾਕਾ ਹੋਵੇਗੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਖਾਕਾ ਇਸਰਾਈਲ ਤੋਂ “ਪੀਲੀ ਲਕੀਰ” ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਕਿ ਫ਼ੌਜ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧੇ। ਏਐੱਫ਼ਪੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਾਕੇ ਨੂੰ “ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਰਾਹ” ਦੱਸਿਆ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਤੇ ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਾਹ
ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵੱਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਸੋਮਵਾਰ, 10 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਨੇ ਓਵਲ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਸਵਾਲ ਉੱਤੇ ਕਿਹਾ, “ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ।” ਖਾਕੇ ਬਾਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਰਸਮੀ ਪੱਖ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇਸਰਾਈਲ ਨੇ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ ਛੋਟੀ ਫ਼ੌਜੀ ਵਾਪਸੀ ਆਖ਼ਰੀ ਪਲ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਤੇ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਜਨਤਕ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਇਸਰਾਈਲ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸਰਾਈਲ ਇਸ ਵੇਲੇ ਗਾਜ਼ਾ ਦੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੈ; ਸਹੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਾਰੇ ਅੰਕੜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ।
ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਨਾ ਖਾਕੇ ਉੱਤੇ ਇਸਰਾਈਲ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹਨ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਹੈ — ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਅਗਲਾ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੀ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਦਾਅਵੇ, ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ।